Saffât
sûresi Mekke’de nâzil olmuştur. 182 âyettir. İsmini 1. âyette geçen ve saf
tutmuş varlıklardan bahseden الصَّٓافَّاتُ
(sâffât) kelimesinden alır. Resmî sıralamada 37, iniş sırasına göre 56.
sûredir.
Nuzül
Mushaftaki sıralamada otuz yedinci, iniş sırasına göre elli altıncı sûredir. En‘âm sûresinden sonra, Lokman sûresinden önce Mekke’de inmiştir.
Konusu
Sûre Allah’ın birliğini
vurgulayarak söze başlar. Mahşer yerinden, cennet ve cehennemden acı ve tatlı
insan manzaraları sunarak âhiretin gerçekliğini ortaya koyar. Hz. Nûh, Hz.
İbrâhim, Hz. Mûsâ ve Hz. Hârûn, Hz. İlyâs, Hz. Lut ve Hz. Yûnus’un
kıssalarından kesitler takdim ederek, bir taraftan Resûlullah (s.a.s.)’in
getirdiği ilâhî bilgilerin doğruluğunu belirtirken, bir taraftan da Peygamber
ve mü’minleri sabır ve azimle davalarının müdâfii olmaya teşvik eder. Çünkü
Allah, daha önce de olduğu gibi, şimdi de Peygamber ve ona inananlara mutlaka
yardım edecek ve onları galip kılacaktır.
174: Rasûlüm! Bir süre için sen onları kendi hâline bırak.
175: Onların başına gelecekleri gözetle! Zâten kendileri de başlarına gelecekleri yakında görecekler.
176: Yoksa onlar, azabımızın bir an önce tepelerine inmesini mi bekliyorlar?
177: Fakat bir an önce gelmesini bekledikleri o azap onların yurtlarına indiğinde, önceden uyarılıp da uyarıya kulak asmayanlar pek kötü bir sabaha uyanırlar!
178: Yine bir süre için sen onları kendi hâline bırak!
179: Onların başına gelecekleri gözetle! Zâten kendileri de başlarına gelecekleri yakında görecekler.
TEFSİR:
Hakla
bâtıl arasındaki amansız mücâdele ilk insan ve ilk peygamberden beri devam
edegelmiştir. Bu mücâdele, Allah Resûlü (s.a.s.)’in gelmesiyle daha da
şiddetlenmiştir. Mekke döneminin sonu itibariyle hâdiseler hem hicreti hem de
bilfiil savaşı gerektirecek istikâmette akmaya başladı. Artık mutlaka sıcak
çatışmalar olacak, fikrî mücâdeleden sonra şartların oluşmasıyla silahlar
konuşacaktı. Cenâb-ı Hak Peygamberini ve mü’minleri bu konuda hazırlamakta,
onları cihada teşvik etmektedir. Gelecekte vuku bulacak ve lehlerine
sonuçlanacak büyük hâdiselere dikkatlerini çekmektedir:
Birincisi;
gerek fikrî gerek fiilî mücâdelede mü’minler gâlip gelecek, kâfirler mağlup
olacaklardır. Nitekim Medine dönemi itibariyle Bedir’de, Hendek’te, Hayber’de,
Mekke’nin fethinde bu müjdeler aynıyla tahakkuk etmiştir. Taarruzlar daha çok
sabah erken saatlerinde yapıldığı ve düşman o vakitte dağıtılıp perişan
edildiği için veya bu vakitte yapılacak taarruzların daha başarılı olacağına
işaret için “Önceden uyarılıp da uyarıya kulak asmayanlar pek kötü bir
sabaha uyanırlar!” (Saffât 37/177)buyrulur. Âdiyât sûresinde “O
hızla sabah erkenden düşmana baskın yapanlara” (Âdiyât 100/3) âyeti de yine
aynı hakikati imâ eder. Bunun mecaz olarak “uykudan uyanma” mânasında olması da
mümkündür. Yani “uyarılmış olanların gelen azapla uyanmaları çok kötü
olacaktır” mânasına gelir.
Nitekim
Hz. Enes’in, Hayber’in fethiyle ilgili şu rivayeti ne kadar dikkat çekicidir:
“Resûlullah
(s.a.s.) sabahleyin güneş doğarken Hayber’e geldi. Ben de beraberdim. Hayber
halkı, sabahleyin durumdan habersiz işlerine gitmek üzere baltalarıyla,
sepetleriyle evlerinden çıktıklarında orduyu görünce
«-
İşte Muhammed ve ordusu!» dediler ve kalelerine geri döndüler. Bunun üzerine
Peygamber (s.a.s.) şöyle buyurdu:
«-
Allahu ekber, harap oldu Hayber. Çünkü biz bir kavmin sahasına indik mi o
uyarılıp korkutulanların sabahı çok kötü olur.» (Buhârî,
Salât 12; Müslim, Cihad 120-121)
İkincisi;
bu âyetlerde âhiret azabının kastediliyor olması da mümkündür. Zira mahşer
sabahı kâfirler için tam bir felâket olacaktır. Mü’minler pek hayırlı
neticelerle karşılaşıp sevineceklerken, kâfirler hazin âkıbetlerini görüp
kahrolacaklardır.
İslâm’ın geleceğiyle ilgili müjdeler içeren bu
bilgilerden sonra sûre, Allah Teâlâ’nın yüceliği ve münezzehliği teyid edilerek
tamamlanır:
Sen (Habîbim) bir zamana kadar onlardan yüz çevir.
8.
Hayrat Neşriyat Meali
Yine (sen) bir zamâna kadar onlardan yüz çevir!
9.
Ali Fikri Yavuz Meali
Yine sen (Ey Rasûlüm), bir zamana kadar onlardan yüz çevir.
10.
Ömer Nasuhi Bilmen Meali
Ve onlardan bir zamana kadar yüz çevir.
11.
Ümit Şimşek Meali
Sen bir süre için onları kendi haline bırak.
12.
Yusuf Ali (English) Meali
So turn thou away from them for a little while,
Sadece meal okumak ile Kur'ân-ı Kerim'in bir çok âyetinin tam mânâsı ile anlaşılması mümkün olmayabilir. Ayetlerin izahı için mutlaka bir tefsire başvurulması gerekir. Sâffât Sûresi 178. ayetinin tefsiri için tıklayınız
*
Türkçe okunuşlarından Kur'an-ı Kerim okumak uygun görülmemektedir. Ayetler Türkçe olarak arandıkları için sitemize eklenmiştir.
