Vâkıa sûresi Mekke’de nâzil
olmuştur. 96 âyettir. İsmini, kıyametin isimlerinden biri olan ve “hâdise,
olay” gibi mânalara gelen birinci âyetteki اَلْوَاقِعَةُ
(vâkıa) kelimesinden
alır. Mushaftaki sıralamada 56, iniş sırasına göre 46. suredir.
Nuzül
Mushaftaki sıralamada elli altıncı, iniş sırasına göre kırk altıncı sûredir. Tâhâ sûresinden sonra, Şuarâ sûresinden önce Mekke’de nâzil olmuştur. Sadece 81-82. âyetlerinin Medine’de indiği rivayet edilmiştir; fakat bunların önceki ve sonraki âyetlerle konu ve üslûp açısından bir bütün oluşturması bu rivayetin gerçekliğinde tereddüt uyandırmaktadır (Derveze, III, 100). İbn Atıyye de bu sûredeki bazı âyetlerin Medine’de veya bir sefer sırasında indiğine dair rivayetlerin sağlam olmadığını belirtir (V, 238).
Konusu
Kıyâmetin
kopuşuyla beraber insanların, sâbikûn, ashâb-ı meymene ve ashâb-ı meş’eme olmak
üzere üç gruba ayrılacağı ve bunların âhirette karşılaşacakları iyi ya da kötü
neticeler dikkat çekici bir üslup ve tablolarla haber verilir. Allah Teâlâ’nın
bunları yapabilecek kudrete sahip olduğunun açık delilleri bildirilir.
Kur’an’ın belli vasıfları ve büyük bir nimet olduğu hatırlatıldıktan sonra,
kaçınılmaz ölüm gerçeği akılları susturacak ve hisleri donduracak dehşetli
yönleriyle dikkatlere sunulur. Başta bahsedilen üç grubun âkıbeti tekrar hülâsa
edilerek sûre nihâyete erer.
Fazileti
Abdullah
b. Mesud (r.a.)’ı ölüm hastalığında ziyaret eden Hz. Osman:
“-
Sana beytülmalden bir bağışta bulunulmasını emredeyim mi?” diye sorar. İbn
Mesud buna ihtiyacı olmadığını söyler. Osman (r.a.):
“-
Senden sonra hiç olmazsa kızlarına kalır” deyince İbn Mesud (r.a.):
“- Sen kızlarımı merak etme. Ben onlara her gece
Vâkıa sûresini okumalarını öğrettim. Zira ben Resûlullah (s.a.s.)’in «Her
kim her gece Vâkıa sûresini okursa ona fakirlik dokunmaz» buyurduğunu
işitmiştim” der. (İbn Hanbel, Fedâilü’s-Sahâbe, II, 726)
27: O “ashâb-ı yemîn” ki, ne uğurlu ne mutlu insanlardır o “ashâb-ı yemin!”
28: Onlar dikensiz, dalbastı kirazlar,
29: Dolgun salkımlı muzlar,
30: Uzayıp yayılmış gölgeler,
31: Çağlayarak akan sular,
32: Bol bol meyveler arasında yaşarlar.
33: Ki o nimetler ne eksilip tükenir, ne de onlardan esirgenir.
34: Kabartılmış yüksek döşekler üzerine eşleriyle birlikte yaslanırlar.
35: Şüphesiz biz cennet kadınlarını yepyeni bir yaratılışla yarattık.
36: Onları dâimî bâkireler kıldık.
37: Eşlerine karşı sevgi dolu, âşık ve hep aynı yaşta.
38: Bütün bunlar, “ashâb-ı yemîn” içindir.
39: Onların birçoğu öncekilerdendir;
40: Birçoğu da sonrakilerden!
TEFSİR:
Ashâb-ı
yemîn denilen uğurlu, bahtlı mü’minlere verilecek nimetler de şöyle sıralanır:
❂اَلسِّدْرُ (sidr), Arabistan
kirazı, مَخْضُودٌ (mahdûd), dikenleri silinmiş, düzeltilmiş veya
meyvesinin çokluğundan dolayı dalları basıp eğilmiş demektir. Buna göre
cennetliklere hem dikenleri silinmiş, hem de dalları kirazlarla aşağıya eğilmiş
Arabistan kirazı ikram edilecektir. Bunun yanında baştan aşağı meyve istifli
muzlar vardır.
❂Uzanmış,
yayılmış, güneşin ortadan kaldıramadığı gölgeler; yüksekten durmadan dökülen
akarsular, çağlayanlar; hiçbir zaman kesilmeyen, tükenmeyen, almak isteyenlere
engel olunmayan, hiçbir şekilde yenmesi yasaklanmayan her türlüsünden bol bol
meyveler.
❂Eşlerine çok
düşkün, aşk ve muhabbetle bağlı, hoşgörülü, iyi huylu, hep bir yaşta bâkire
cennet hanımları. Burada bahsedilen hanımlar, iman ve sâlih amelleri
dolayısıyla cenneti hak etmiş kadınlardır. Bu kadınlar, dünyada ne kadar
yaşlanmış olursa olsunlar Allah onları gençleştirecek; cennete genç, güzel ve
bâkire olarak gireceklerdir. Eğer kocaları cenneti hak etmiş mü’minler ise
cennette onlarla birlikte olacaklardır. Şayet mü’min değillerse,bu mü’mine kadınları cenneti hak etmiş başka
mü’min erkeklerle evlendirecektir.
Nitekim
Ümmü Seleme (r.a.) bu kadınların kim olduğunu sorunca Resûlullah (s.a.s.):
“Bunlar
dünya hayatında oldukça yaşlı, saçları ağarmış, gözleri aydınlıkta bile iyi
seçemeyen, gözleri çapaklı kadınlardır. Allah Teâlâ yaşlı hallerinden sonra
onları olgunlukları itibariyle aynı zamanda doğmuş ve birbirlerine yaşıt
kadınlar olarak yaratacaktır” buyurmuştur. (Heysemî, Mecma‘u’z-zevâid,
VI, 119)
39,40. Bunların bir kısmı eski ümmetlerden, bir kısmı da sonrakilerdendir.
4.
Diyanet İşleri (Yeni) Meali
39,40. Bunların birçoğu öncekilerden, birçoğu da sonrakilerdendir.
5.
Elmalılı Hamdi Yazır Meali
Bir çoğu öncekilerdendir.
6.
Elmalılı Meali (Orjinal) Meali
Bir çok evvelînden
7.
Hasan Basri Çantay Meali
(Bunların) bir çok (u) evvelki (ümmet) lerden,
8.
Hayrat Neşriyat Meali
39,40. (Onlar) önceki (ümmet)lerden birçok, sonrakilerden de birçoktur.
9.
Ali Fikri Yavuz Meali
(Ahir zaman ümmetinden olan sağcılar, hayırda ileri geçen= Sabikûn gibi değil, çoktur.) Bunların bir çoğu evvelki ümmetlerden,
10.
Ömer Nasuhi Bilmen Meali
(O Ashâb-ı Yemîn) Evvelkilerden bir cemaattir.
11.
Ümit Şimşek Meali
Onların birçoğu öncekilerdendir.
12.
Yusuf Ali (English) Meali
A (goodly) number from those of old,
Sadece meal okumak ile Kur'ân-ı Kerim'in bir çok âyetinin tam mânâsı ile anlaşılması mümkün olmayabilir. Ayetlerin izahı için mutlaka bir tefsire başvurulması gerekir. Vâkıa Sûresi 39. ayetinin tefsiri için tıklayınız
*
Türkçe okunuşlarından Kur'an-ı Kerim okumak uygun görülmemektedir. Ayetler Türkçe olarak arandıkları için sitemize eklenmiştir.
Sabr-ı cemîl, başa gelen belâ ve musîbetleri hiçbir şekilde başkasına şikâyet etmeden, onlara tahammül göstermektir. Çekilen çileler ve ibtilâlar insa ...
