Nahl
sûresi Mekke’de nâzil olmuştur. 128 âyettir. İsmini 68. âyetinde geçen ve “bal
arısı” mânasına gelen اَلنَّحْلُ (Nahl) kelimesinden
alır. Mushaf tertîbine göre 16, nüzûl sırasına göre 70. sûredir.
Nuzül
Mushaftaki sıralamada on altıncı, iniş sırasına göre yetmişinci sûredir. Kehf sûresinden sonra, Nûh sûresinden önce Mekke’de nâzil olmuştur. Sondan üç âyetin Medine’de indiği yolunda rivayetler vardır. Hicretten bahseden 41. âyet ve sonrasının Medine’de indiği yolundaki görüş zayıf bulunmaktadır (41. âyetin tefsirine bk.).
Konusu
Nahl
sûresi, peygamberlere gönderilen vahyin esas hedefinin tevhîd inancı yani
“Allah’tan başka ilâh yoktur. Yalnızca O’na kulluk edilmeli ve sadece O’ndan
korkulmalıdır” anlayışı olduğunu vurgulayarak başlar ve ağırlıklı olarak
tevhidin delilleri üzerinde durur. Bununla beraber sûrede kâfirlerin bir kısım
itirazlarına cevaplar verilir, iddiaları çürütülür ve şüpheleri ortadan
kaldırılır. Resûlullah (s.a.s.)’in getirdiği dinin insan hayatında yapmayı
hedeflediği değişim ve dönüşümler açıkça ortaya konur. Bu bağlamda adâlet,
ihsan, sözünde durma, yemin ve anlaşmalara riâyet, haramlar-helâller ve tevbe
gibi ahlâk ve muâmelâtla ilgili esaslar belirlenir. Yeri geldikçe öldükten
sonra dirilme, hesap verme, cennet ve cehennem konularına temas edilir. Son
olarak Peygamberimiz ve ona tâbi olanlara, kâfirlerin düşmanlık ve
işkencelerine karşı nasıl bir tavır takınmaları gerektiği; zaman, mekan ve
muhatabın durumunu dikkate alarak İslâm’ı nasıl tebliğ etmeleri lâzım geldiği
hatırlatılır.
11: O su ile sizin için ekinler, zeytinlikler, hurma ağaçları, üzüm bağları ve her türden daha nice ürünler yetiştirir. Şüphesiz ki bunda sistemlice düşünen bir toplum için elbette tevhidi gösteren kesin bir delil vardır.
12: Sonra geceyi ve gündüzü, güneşi ve ayı sizin hizmetinize O verdi. Bütün yıldızlar da O’nun emrine boyun eğmişlerdir. Gerçekten bunda aklını kullanan bir toplum için nice ibretler, dersler vardır.
13: O, yeryüzünde sizin için her türde ve her renkte daha nice hayvanlar ve bitkiler yaratmıştır. Elbette bunda düşünüp öğüt alan bir toplum için büyük bir ibret ve ders vardır.
TEFSİR:
Önceki
âyetlerde Cenâb-ı Hakk’ın hayvanlar vasıtasıyla insana sağladığı faydalardan
bahsedildi. Bu âyetlerde ise tabiatta meydana gelen bir takım hâdiselerin
insana sağladığı yararlara yer verilir: Allah gökten su indirir. Yerin altına
geçip kuyularda, havzalarda biriken, oradan da harekete geçip derelerden,
çeşmelerden akan sudan insanlar ve canlılar içerler. O su ile ağaçlar, ekinler
sulanır. Çeşit çeşit meyveler, sebzeler, otlar çimenler yetişir. Bunlar
üzerinde etraflıca ve sistemlice tefekkür eden insanlar Allah’ın varlığını,
birliğini, sonsuz ilim ve kudretini anlarlar. Tabiattaki nimetlerden sonra
zamanın oluşumunu da sağlayan gökteki nimetlere geçilir. Buna göre Yüce Allah
geceyi, gündüzü, güneşi, ayı ve yıldızları insanın hizmetine vermiştir. İnsan
geceleyin dinlenir, gündüzün çalışır. Güneş dünyayı ısıtır ve aydınlatır;
canlıların ve bitkilerin yaşayabilmesi için lâzım gelen ortamı sağlar. Ay ve
yıldızların da dünya üzerinde çok mühim tesirleri vardır. Bunlar ve yine
Cenâb-ı Hakk’ın, hayvanından, bitkisinden, toprağından, çiçeğinden çeşitli
renklerde ve şekillerde yarattığı daha nice sayısız varlıklar insanın huzur
içinde hayat sürmesine yardımcı olur. Aklını çalıştırıp bunlardan gereken dersi
ve öğüdü alanlar Allah’ın yüce kudret ve sonsuz azameti karşısında boyun
bükerek O’na kulluk şerefine ererler.
Âyetlerde
bahsedilen ilâhî kudret akışları ve azamet tecellileri karşısında kulun his ve
idrakinin harekete geçebilmesi için onun yapması gereken üç mühim vazifeye
dikkat çekilir:
Tefekkür: Etraflıca ve sistemlice düşünmek,
Te‘akkul: Aklını kullanmak,
Tezekkür: Düşünüp ibret ve öğüt almak.
“Tefekkür”,
zihnimizi dâimî bir şekilde kullanarak varlığın gizli mânalarını, sır ve
hikmetlerini adım adım idrâk etme faaliyetidir. “Akletme”, duyularımızın
sahasına giren varlık ve hâdiselerden hareket ederek gözle görülemeyen
gerçekler hususunda bilgi edinme yolunda aklımızı çalıştırmaktır. “Tezekkür”
ise üzerinde tefekkür ettiğimiz varlıkların çeşitlerini, hususiyet ve
özelliklerini hatırlayarak, dikkate alarak gerçeği anlama gayreti; bunlardan
gerekli ibret ve dersi çıkarma faaliyetidir. Böylece üç âyette de, bizim için
yaratılan varlık ve hâdiselerdeki “âyet” kelimesiyle ifade edilen gizli ve
derin mânaları, delilleri anlayıp kavrayabilmek, neticede ilâhî hakikatlere ve
hidâyete ulaşabilmek için insanın mutlaka zihnî istidatlarını ve aklî
melekelerini kullanması istenmektedir.
Bunun
ötesinde ibretle seyredilip üzerinde düşünülecek daha nice işaretler
bulunmaktadır:
O, yeryüzünde sizin için her türde ve her renkte daha nice hayvanlar ve bitkiler yaratmıştır. Elbette bunda düşünüp öğüt alan bir toplum için büyük bir ibret ve ders vardır.
2.
Diyanet Vakfı Meali
Yeryüzünde sizin için rengârenk yarattıklarında da öğüt alan bir toplum için gerçek bir ibret vardır.
3.
Diyanet İşleri (Eski) Meali
Yeryüzünde rengarenk şeyleri de sizin için yaratmıştır. Bunda, öğüt alan kimseler için ibret vardır.
4.
Diyanet İşleri (Yeni) Meali
Sizin için yeryüzünde çeşitli renk ve biçimlerle yarattığı şeyleri de sizin hizmetinize verdi. Öğüt alan bir toplum için bunda ibretler vardır.
5.
Elmalılı Hamdi Yazır Meali
Yeryüzünde sizin için yarattığı değişik renklerdeki şeyleri de sizin hizmetinize sunmuştur. Elbette bunda öğüt alan kimseler için bir ibret vardır.
6.
Elmalılı Meali (Orjinal) Meali
Daha sizin için Arzdan muhtelif renklerle yarattıkları, neler var, elbette bunda tezekkür edecek bir kavm için bir âyet var
7.
Hasan Basri Çantay Meali
Sizin için yerde çeşidli renklerle yaratdığı neler varsa (onları da size müsahhar kılmışdır). Bunların her birinde öğüd alacak, (iyi düşünecek) bir zümre için elbette birer âyet vardır.
8.
Hayrat Neşriyat Meali
Yeryüzünde sizin için yarattığı, renkleri muhtelif şeyleri de (size itâatkâr kıldı). Şübhesiz bunda (da) ibret alacak bir topluluk için kat'î bir delil vardır.
9.
Ali Fikri Yavuz Meali
Yeryüzünde muhtelif renklerle yarattığı şeyleri (hayvanat ve bitkileri) de sizin hizmetinize bağladı. Elbette bunda da düşünecek bir topluluk için bir ibret nişanesi var.
10.
Ömer Nasuhi Bilmen Meali
Ve sizin için yerde renkleri muhtelif olarak neler yaratmış ise şüphe yok onda da öğüt alacak bir kavim için elbette bir ibret vardır.
11.
Ümit Şimşek Meali
Yeryüzünde rengârenk yarattığı şeyleri de O sizin hizmetinize verdi. Öğüt alan bir topluluk için bunda bir âyet vardır.
12.
Yusuf Ali (English) Meali
And the things on this earth which He has multiplied in varying colours (and qualities): verily in this is a sign for men who celebrate the praises of Allah (in gratitude).
Sadece meal okumak ile Kur'ân-ı Kerim'in bir çok âyetinin tam mânâsı ile anlaşılması mümkün olmayabilir. Ayetlerin izahı için mutlaka bir tefsire başvurulması gerekir. Nahl Sûresi 13. ayetinin tefsiri için tıklayınız
*
Türkçe okunuşlarından Kur'an-ı Kerim okumak uygun görülmemektedir. Ayetler Türkçe olarak arandıkları için sitemize eklenmiştir.
Fetih sûresi, Kur’ân-ı Kerîm’in kırk sekizinci sûresidir. İsmini ilk âyette geçen “feth” kelimesinden alır. 29 âyettir.
FETİH SÛRESİ’NİN NÜZÛLÜ VE FA ...
