Rûm sûresi Mekke’de nâzil
olmuştur. 60 âyettir. İsmini, 2. âyetinde yer alan اَلرُّومُ
(Rûm) kelimesinden alır.
Mushaf tertibine göre 30, nüzûl sırasına göre 84. sûredir.
Nuzül
Mushaftaki sıralamada otuzuncu, iniş sırasına göre seksen dördüncü sûredir. İnşikak sûresinden sonra, Ankebût sûresinden önce Mekke’de inmiştir. 17. âyetinin Medine’de nâzil olduğuna dair bir rivayet de vardır (nüzûl sebebi için bk. 2-6. âyetlerin tefsiri).
Konusu
Rûm
sûresi, çok mühim bir gaybî hâdiseyi haber vererek başlar. Bu hâdise,
Bizanslılarla İranlılar arasında meydana gelecek savaşta Bizanslıların galip
gelmesidir. Kur’ân-ı Kerîm’in haber verdiği şekilde gerçekleşen bu hâdise,
Kur’an’ın en büyük mûcizelerinden biri olup Peygamberimiz (s.a.s.)’in getirdiği
vahyin doğruluğunu ispat eder. Rûm sûresinde; bir taraftan mü’minleri seven,
onlara yardım eden, onları zafere eriştireceğini va‘deden ve onları cennetle
müjdeleyen; diğer taraftan da âhirete inanmayıp hayatı sadece dünyadan ibaret
sayan kâfirleri cehennemle korkutan Yüce Allah’ın varlığının, birliğinin,
nihâyetsiz kudret ve azametinin delilleri peş peşe serdedilir. İnsanlar böyle
bir Allah’ın dinine girmeye ve o dinin itikâdî, amelî ve ahlâkî gereklerini
yapmaya davet edilir. Bu münâsebetle şirkin tutarsızlığı misallerle izah
edilirken, şirke bulaşmış hastalıklı ruhların içler acısı halleri ortaya konur.
Bunların tedavisi için açık ve anlaşılır reçeteler sunulur. Yine mecbûri
istikâmet olan âhiretin varlığı, tabiatta ve insanlarda durmadan cereyan eden
ölme ve yeniden dirilme delilleriyle ispat edilir. Mahşerdekilerin diliyle
dünyanın bir gün, hatta bir saat gibi çok kısa olduğuna temas edildikten sonra,
gönüller o dehşetli ve sonsuz âhiret âleminin manzalarını ibretle temâşâya,
kulaklar da, bütün bu hususlarda en doğru bilgiyi ve misalleri veren Kur’ân-ı
Kerîm’i dinlemeye yönlendirilir.
55: Kıyâmet koptuğu gün, inkârcı suçlular, dünyada sadece çok kısa bir süre kaldıklarına yemin edecekler. İşte onlar, vaktiyle hayattayken de hep böyle aldanıyor, hep böyle yanlışlara sürüklenip duruyorlardı.
56: Kendilerine ilim ve iman verilmiş olanlar ise şöyle diyecekler: “Siz dünyada ve kabirde Allah’ın kitabında belirlenen yeniden diriliş gününe kadar kaldınız. İşte bugün, size haber verilen o diriliş günüdür. Fakat siz bunu bir türlü anlamaya yanaşmıyordunuz.”
57: Artık o gün, zulmedenlere ileri sürdükleri özürler bir fayda sağlamayacak; onların dünyaya dönüp Allah’ı râzı edecek işler yapma isteklerine de olumlu cevap verilmeyecek.
TEFSİR:
Dünya
ve kabir hayatı, sonsuz âhiret hayatı yanında, sonsuzluğa uzanan bir çizginin
üzerindeki bir noktadan başka bir şey değildir. Gerçekten çok kısadır, fânîdir.
Bahar bulutu ve yaz yağmuru gibi gelip geçicidir. Dünyada veya kabirde
bulunurken bu durum tam fark edilemese bile, mahşer günü âhiret hayatı tüm
dehşetiyle gözler önüne serildiğinde, bu gerçek bütün netliği ile ortaya
çıkacaktır. Hususiyle ömürlerini küfür, şirk ve günahlarla geçirip, cehenneme
müstahak hâle gelmiş kimseler bu hususta son derece mustarip olacaklardır.
Ölümlerinden önce binlerce sene geçmiş olsa bile, dünyada ve kabirde çok kısa
kaldıklarını, hatta buradaki ifadesiyle “bir saat”ten fazla kalmadıklarını
sanacaklardır. Veya dünya hayatının kulluk yapamayacak kadar kısa olduğunu, bu
sebeple ibâdetleri yerine getirmeye fırsat bulamadıklarını söylemeye
çalışacaklardır. Halbuki dünyada nefis ve şeytana uyarak hak yolunu terk
etmişlerdi. Cenâb-ı Hak onların bu itirazlarına şöyle cevap verir:
“…Biz,
size, düşünüp öğüt alacak bir kişinin, düşünüp öğüt alabileceği bir ömür
vermedik mi? Hem size uyarıcı bir peygamber de gelmişti. O halde tadın azabı!
Artık zâlimler için hiçbir yardımcı yoktur.” (Fâtır 35/37)
Onların
bu acıklı durumlarını seyreden ilim ve iman sahipleri, daha vakur ve serinkanlı
bir şekilde, dünya ve kabir hayatının normal şartlar altında geçtiğini, nihâyet
Kur’an’ın va‘dettiği yeniden diriliş gününün vakti geldiğini, işte bu günün de
o yeniden diriliş günü olduğunu, fakat onların dünyadayken böyle bir günün
varlığını kabul etmediklerini söyleyeceklerdir. Artık bu günde ileri
sürecekleri mazeretler zalimlere bir fayda sağlamayacak ve onların tekrar
dünyaya dönüp Allah’ı râzı edecek ameller işleme talepleri de reddedilecektir.
Çünkü onlar, tevbe edip, iman ve sâlih amellere dönmek için verilen tüm
fırsatları kaçırmışlar ve imtihan için tanınan süreyi bitirip, sonucun
açıklanacağı saate ulaşmışlardır.
Bu
sebeple Resûlullah (s.a.s.) şöyle buyurur:
“Dünya
bir saatlik bir süreden ibarettir. Sen onu taatle geçirmeye gayret göster.” (Aclûnî, I,
416)
Sâlih bir kul da ölmek üzereyken şöyle
demiştir:
“Ben
hüzün, keder, hata ve günahlarla dolu olan dünyadan ayrılacağıma üzülmüyorum.
Benim üzüldüğüm şeyler; uykuyla geçirdiğim geceler, oruçsuz geçirdiğim günler
ve zikrullâhtan gâfil kaldığım saatlerdir.”
O halde, getirdiği çeşitli misaller ve yaptığı
açıklamalarla size doğru yolu gösteren Kur’an’ın irşâdına kulak verin:
Artık o gün, zulmedenlere ileri sürdükleri özürler bir fayda sağlamayacak; onların dünyaya dönüp Allah’ı râzı edecek işler yapma isteklerine de olumlu cevap verilmeyecek.
2.
Diyanet Vakfı Meali
Artık o gün, zulmedenlerin (beyan edecekleri) mazeretleri fayda vermeyeceği gibi, onlardan Allah'ı hoşnut etmeye çalışmaları da istenmez.
3.
Diyanet İşleri (Eski) Meali
Zulmedenlerin, o gün mazeretleri fayda vermez; artık kendilerinden Allah'ı hoşnut edecek şeyleri yapmaları da istenmez.
4.
Diyanet İşleri (Yeni) Meali
O gün zulmedenlere mazeretleri fayda sağlamaz, Allah’ı razı edecek amelleri işleme istekleri de kabul edilmez.
5.
Elmalılı Hamdi Yazır Meali
Artık o gün zulmedenlere mazeretleri fayda vermeyecektir. Onların dertlerinin çaresine de bakılmayacaktır.
6.
Elmalılı Meali (Orjinal) Meali
Artık o gün o zulmedenlere ma'ziretleri faide vermez ve dertlerinin çaresine bakılmaz
7.
Hasan Basri Çantay Meali
Artık zulmedenlere o gün ma'ziretleri fâide vermeyecek, onlardan (Allahın râzî olacağı şey'e) rücû' da istenmeyecekdir.
8.
Hayrat Neşriyat Meali
Artık o gün, zulmedenlere, ne ma'zeretleri fayda verir, ne de onlardan (Allah'ı) râzı etmeleri istenir.
9.
Ali Fikri Yavuz Meali
Artık o kıyamet günü, o kâfirlere özür dilemeleri fayda vermez ve dertlerinin çaresine bakılmaz.
10.
Ömer Nasuhi Bilmen Meali
Zulmetmiş olanlara o günde özür dilemeleri kendilerine faide vermez ve onlardan rızayı câlip bir şey de istenmeyecektir.
11.
Ümit Şimşek Meali
Zulmedenlere o gün mazeretleri bir fayda vermez; artık onlardan Allah'ı hoşnut edecek birşey de istenmez.
12.
Yusuf Ali (English) Meali
So on that Day no excuse of theirs will avail the Transgressors, nor will they be invited (then) to seek grace (by repentance).
Sadece meal okumak ile Kur'ân-ı Kerim'in bir çok âyetinin tam mânâsı ile anlaşılması mümkün olmayabilir. Ayetlerin izahı için mutlaka bir tefsire başvurulması gerekir. Rûm Sûresi 57. ayetinin tefsiri için tıklayınız
*
Türkçe okunuşlarından Kur'an-ı Kerim okumak uygun görülmemektedir. Ayetler Türkçe olarak arandıkları için sitemize eklenmiştir.
Sabr-ı cemîl, başa gelen belâ ve musîbetleri hiçbir şekilde başkasına şikâyet etmeden, onlara tahammül göstermektir. Çekilen çileler ve ibtilâlar insa ...
