En'âm Sûresi 80-81. Ayet Tefsiri


80-81 / 165


En'âm Sûresi Hakkında

En‘âm sûresi çoğunluğun görüşüne göre Mekke’de bir defada inmiştir. Ancak üç veya altı âyetinin Medine’de indiğine dair bir görüş de bulunmaktadır. 165 ayettir. Mushaftaki tertibe göre 6, iniş sırasına göre 55. sûredir. Sûreye isim olan اَلأنْعَامُ (en‘âm) kelimesi Arapça’da “deve, sığır ve koyun gibi evcil hayvanlar, ceylan, geyik ve benzeri yabani hayvanlar ve bir takım binek hayvanları” mânasında kullanılmaktadır. Bu kelime sûrenin 136, 138, 139 ve 142. âyetlerinde altı kez tekrar edilmiştir.

En'âm Sûresi Konusu

Esasen İslâm’ın inanç esaslarının işlendiği bu sûrede özetle şu mevzular yer almaktadır:

    Allah’ın birliğinin delilleri; ilim, irade, kudret gibi sıfatları beyân edilerek şirkin geçersizliği ve âhirette sebep olacağı vahim neticeleri haber verilir. İslâm inancını kabul etmeyen kâfirlerin, Kur’an’ın davetine bigâne kaldıkları takdirde, kendilerinden önceki kâfirlerin uğradıkları hazin akıbete uğrayacakları ikazı yapılır.

    Peygamberin tebliğ vazifesi ve bu vazifeyi ifâ ederken kullandığı imkânların sınırlı oluşu, zengin veya fakir her seviyeden muhatapla münâsebetleri ele alınmakta, özellikle çevreden gelen baskılar sebebiyle fakir müslümanlara olması gereken ilginin azaltılmaması istenmektedir.

    Tevhid mücâdelesinde Resûlullah (s.a.s.) ve etrafındaki müslümanları teselli etmek, münkirlerden gelecek eziyetlere karşı sabırlı olmaya teşvik etmek ve takip edilmesi gereken bir tebliğ metodunu öğretmek gayesiyle Hz. İbrâhim’in putperest kavmiyle olan münâsebetleri, onları şirkten vazgeçirmek için getirdiği deliller üzerinde durulur. Efendimiz’den önceki bütün peygamberlerin hep aynı hidâyet yolunun yolcuları oldukları ve insanları bu doğru yola davet ettikleri, dolayısıyla Peygamberimiz’e düşen vazifenin onların nurlu izinden yürümek olduğu beyân edilir.

    Bir kısım hayvanlar ve ziraat mahsulleriyle alakalı olarak putperest Arapların benimsedikleri yanlış uygulamalar dile getirilip reddedilir ve bu hususta uyulması gereken İslâmî kâideler açıklanır. Haram ve helâli belirleme yetkisinin sadece Allah’a ait olduğu ortaya konur.

    Son olarak ana-babaya iyilik, çocukları öldürmemek, günahları terk etmek, yetim malı yememek, adâletli olmak ve benzeri gibi İslâm’ın temel ahlâkî esasları tekrar edilerek tabi olunacak dosdoğru yolun bu olduğu, bütün ilâhî kitapların hep bu esasları getirdiği, dolayısıyla ölüp âhiret gerçeği ile karşılaşmadan önce bu esaslara uygun bir şekilde iman ederek sadece Allah için bir kulluk yapmanın gereği üzerinde durulur. Yaratılmış olmanın ve imtihan edilmenin gayesi de zaten budur.

En'âm Sûresi Nuzül Sebebi

         Mushaftaki sıralamada 6., iniş sırasına göre 55. sûredir. Hicr sûresinden sonra, Sâffât sûresinden önce Mekke’de nâzil olmuştur. Tamamına yakınının Mekke’de indiği hususunda ittifak vardır. Abdullah b. Ömer’e ulaşan bir rivayete göre Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: “En‘âm sûresi bana toplu olarak indi. 70.000 melek tesbih ve hamd sözleriyle bu sûrenin inişine eşlik etti” (Taberânî, el-Mu‘cemü’s-sağ^r, I, 145). Abdullah b. Abbas’tan aktarılan bir rivayette de Mekke’de “bir defada” indiği teyit edilmiştir (Taberânî, el-Mu‘cemü’l-kebîr, XX, 215). Ancak birkaç âyetinin Medine’de indiğine dair görüşler de vardır (bk. İbn Atıyye, II, 265; Elmalılı, III, 1861).

En'âm Sûresi Fazileti

En‘âm sûresinin faziletine dâir Allah Resûlü (s.a.s.)’in şöyle buyurduğu rivayet edilir:

“En‘âm sûresi bana toplu olarak indirildi. Yetmiş bin melek tesbih ve hamdederek bu sûrenin indirilişine eşlik etti.” (Taberânî, el-Mu‘cemü’s-sağîr, I, 145)

“En‘âm sûresi, Kur’ân-ı Kerîm’in en üstün sûrelerinden biridir.” (Dârimî, Fezâilü’l-Kur’ân 17)

وَحَٓاجَّهُ قَوْمُهُۜ قَالَ اَتُحَٓاجُّٓونّ۪ي فِي اللّٰهِ وَقَدْ هَدٰينِۜ وَلَٓا اَخَافُ مَا تُشْرِكُونَ بِه۪ٓ اِلَّٓا اَنْ يَشَٓاءَ رَبّ۪ي شَيْـًٔاۜ وَسِعَ رَبّ۪ي كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًاۜ اَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ ﴿٨٠﴾
وَكَيْفَ اَخَافُ مَٓا اَشْرَكْتُمْ وَلَا تَخَافُونَ اَنَّكُمْ اَشْرَكْتُمْ بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِه۪ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًاۜ فَاَيُّ الْفَر۪يقَيْنِ اَحَقُّ بِالْاَمْنِۚ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَۢ ﴿٨١﴾
Karşılaştır 80: Kavmi İbrâhim’le tartışmaya girişti. İbrâhim onlara şunları söyledi: “Şimdi siz benimle Allah hakkında mı tartışıyorsunuz? Oysa Allah beni doğru yola iletmiş bulunuyor. Ben, sizin Allah’a ortak koştuğunuz şeylerden korkmam. Çünkü ben inanıyorum ki, Rabbimin izni ve iradesi olmadan hiçbir varlık bana zarar veremez. Rabbimin ilmi her şeyi kuşatmıştır. Hiç düşünüp öğüt almaz mısınız?”
Karşılaştır 81: “Hem siz, kendilerine tapılacağına dair Allah’ın hiç bir delil göndermediği putları O’na ortak koşmaktan korkmuyorsunuz da, ben sizin ortak koştuğunuz şeylerden ne diye korkacakmışım? O halde, bilginiz varsa söyleyin bakalım: İki taraftan hangisi güven içinde olmaya lâyıktır?”

TEFSİR:

Putperest kavmi, İbrâhim (a.s.)’ın getirdiği bu sağlam delilleri kabule yanaşmadıkları gibi, onunla tartışmaya girişirler. Atalarının dini üzere kalmakta ve taklide tutunmakta direnirler. Hz. İbrâhim’i, tapmakta oldukları putların çeşitli musibet ve belâlarına uğramakla korkutmaya çalışırlar. Fakat İbrâhim (a.s.) bunlar karşısında geri adım atmaz. Kendini hidâyete erdiren, varlığını ve birliğini kesin olarak bildiği Allah hakkında tartışmanın anlamsız olduğunu; böyle bir açık hakikat karşısında onların sakat söz ve delillerine iltifatın mümkün olmayacağını söyler. Putlardan da korkmadığını; çünkü ancak fayda ve zarar verme gücünde olanlardan korkulacağını, putların ise hiçbir şeye gücü yetmeyen cansız nesneler olduğunu, dolayısıyla onlardan korkulmayacağını ifade eder. Bir mü’min olarak kendisinin sadece, dilediği her şeyi yapan ve ilmi her şeyi kuşatmış olan Allah’tan korktuğunu vurgular. Kendisinin putlardan değil, aslında şirk koştuklarından ve affedilmeyecek büyük bir günahı irtikap ettiklerinden dolayı onların Allah’tan korkmaları lazım geldiğini açıktan ilan eder. Neticede “O halde, bilginiz varsa söyleyin bakalım: İki taraftan hangisi güven içinde olmaya layıktır?” (En‘âm 6/81) sorusuyla kavmini tekrar düşünme, muhakeme ve mukayeseye davet eder. “Eğer biliyorsanız” kaydı ise, bâtıl inançlardan kurtulmada doğru bilginin ehemmiyetine işaret eder.

Sorduğu sorunun cevabını yine Hz. İbrâhim verir:

Kaynak: Ömer Çelik Tefsiri


https://www.islamveihsan.com/wp-content/uploads/2021/07/saffat-suresi-70-ayet-meali-arapca-yazilisi-anlami-ve-tefsiri.jpg
Sâffât Suresi 70. Ayet Meali, Arapça Yazılışı, Anlamı ve Tefsiri

Sâffât Suresi 70. Ayetinin Arapçası:فَهُمْ عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ يُهْرَعُونَ Sâffât Suresi 70. Ayetinin Meali (Anlamı):Ne var ki, kendileri de onların iz ...


https://www.islamveihsan.com/wp-content/uploads/2021/07/saffat-suresi-69-ayet-meali-arapca-yazilisi-anlami-ve-tefsiri.jpg
Sâffât Suresi 69. Ayet Meali, Arapça Yazılışı, Anlamı ve Tefsiri

Sâffât Suresi 69. Ayetinin Arapçası:اِنَّهُمْ اَلْفَوْا اٰبَٓاءَهُمْ ضَٓالّ۪ينَۙ Sâffât Suresi 69. Ayetinin Meali (Anlamı):Çünkü onlar atalarını yanlı ...


https://www.islamveihsan.com/wp-content/uploads/2021/07/saffat-suresi-68-ayet-meali-arapca-yazilisi-anlami-ve-tefsiri.jpg
Sâffât Suresi 68. Ayet Meali, Arapça Yazılışı, Anlamı ve Tefsiri

Sâffât Suresi 68. Ayetinin Arapçası:ثُمَّ اِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَاِلَى الْجَح۪يمِ Sâffât Suresi 68. Ayetinin Meali (Anlamı):Sonra onların dönecekleri ye ...


https://www.islamveihsan.com/wp-content/uploads/2021/07/saffat-suresi-67-ayet-meali-arapca-yazilisi-anlami-ve-tefsiri.jpg
Sâffât Suresi 67. Ayet Meali, Arapça Yazılışı, Anlamı ve Tefsiri

Sâffât Suresi 67. Ayetinin Arapçası:ثُمَّ اِنَّ لَهُمْ عَلَيْهَا لَشَوْبًا مِنْ حَم۪يمٍۚ Sâffât Suresi 67. Ayetinin Meali (Anlamı):Bu yedikleri üzerin ...


https://www.islamveihsan.com/wp-content/uploads/2021/07/saffat-suresi-66-ayet-meali-arapca-yazilisi-anlami-ve-tefsiri.jpg
Sâffât Suresi 66. Ayet Meali, Arapça Yazılışı, Anlamı ve Tefsiri

Sâffât Suresi 66. Ayetinin Arapçası:فَاِنَّهُمْ لَاٰكِلُونَ مِنْهَا فَمَالِؤُ۫نَ مِنْهَا الْبُطُونَۜ Sâffât Suresi 66. Ayetinin Meali (Anlamı):Cehenne ...


https://www.islamveihsan.com/wp-content/uploads/2021/07/saffat-suresi-65-ayet-meali-arapca-yazilisi-anlami-ve-tefsiri.jpg
Sâffât Suresi 65. Ayet Meali, Arapça Yazılışı, Anlamı ve Tefsiri

Sâffât Suresi 65. Ayetinin Arapçası:طَلْعُهَا كَاَنَّهُ رُؤُ۫سُ الشَّيَاط۪ينِ Sâffât Suresi 65. Ayetinin Meali (Anlamı):Meyveleri, şeytanların başları ...