Câsiye
sûresi Mekke’de nâzil olmuştur. 37 âyettir. İsmini, 28. âyette geçen ve
kıyâmetin dehşetinden dizüstü çöken kimseleri anlatan اَلْجَاثِيَةُ
(câsiye) kelimesinden alır. Sûrenin اَلدَّهْرُ
(Dehr) ve اَلشَّر۪يعَةُ (Şerîat) isimleri de
vardır. Resmî tertîbe göre 45, nüzûl sırasına göre 65. sûredir.
Nuzül
Mekke’de, Duhân ile Ahkåf sûrelerinin arasında, 65. sûre olarak nâzil olmuştur.
Konusu
Kur’ân-ı
Kerîm’i indiren ve onunla insanları kendine kulluğa davet eden Allah Teâlâ’nın
varlığının, birliğinin, nihayetsiz bir ilim, hikmet ve kudret sahibi oluşunun
açık delilleri beyân edilir. Bu deliller üzerinde tefekkür edilip iman ve
teslimiyete erişilmesi istenir. Allah kullarına karşı sonsuz lutuf sahibidir.
Bu yüzdendir ki varlık âleminde ne varsa hepsini onların emrine ve hizmetine
vermiştir. Buna karşılık insanlardan istediği, şükür ve kulluktur. Resûlullah
(s.a.s.)’e indirdiği İslâm şeriati ise en büyük nimet olup ona tabi olmak,
elimizde böyle mükemmel bir şeriat varken bunun kıymetini bilip başka heva ve
heveslere uymamak icap eder. İslâm şeriatine uyup uymamanın da elbette
sonuçları farklı olacak; kötülük yapanlara iyilik yapanlar gibi muamele
edilmeyecektir. Sonuç itibariyle mü’minler cennetle mükâfatlandırılırken,
kâfirler, bir daha çıkmamak ve hiçbir mazeretleri dikkate alınmamak üzere
cehenneme tıkılacaklardır.
7: Yalan ve iftirâyı meslek hâline getiren ve günaha düşkün olan herkesin vay hâline!
8: Böylesi, kendisine okunan Allah’ın âyetlerini işitir de, sonra kibrine yediremeyip büyüklük taslayarak, sanki onları hiç işitmemiş gibi, küstahça inkârında direnir. Onu gâyet acı bir azapla müjdele!
9: Âyetlerimiz hakkında bir şey öğrenecek olsa, hemen bunları küçümseyip alay konusu yapar. Bu gibiler için alçaltıcı bir azap vardır.
10: Cehennem de arkalarında, onları beklemektedir! Artık ne kazandıkları şeylerin, ne de Allah’tan başka edindikleri dostların onlara bir faydası olur. Onlar için büyük bir azap vardır.
11: Kur’an, doğru yolu gösteren bir rehberdir. Rablerinin âyetlerini inkâr edenlere gelince, onlara en şiddetlisinden can yakıcı bir azap vardır.
TEFSİR:
Allah’ın
iki türlü âyeti vardır.
›Kavlî âyetleri,
›Kevnî âyetleri.
Kur’ân-ı
Kerîm O’nun kavlî âyetlerini ihtivâ eder. Kâinat ise kevnî âyetlerinin
toplamıdır. Bu âyetler arasında tam bir uygunluk vardır; hep birbirini tasdik
ve tefsir ederler. Bu sebepledir ki Kur’an söz kalıplarına büründürülmüş
kâinat, kâinata da fiile tatbik edilmiş Kur’an’dır. İster kavlî, ister kevnî
olsun Allah’ın âyetleri karşısında insanlar üç gruptur:
Birincisi;
iman nimetine erişip bu âyetlere teslim olanlar, onlardan gereken ders ve
ibreti çıkaranlar.
İkincisi;
Allah’ın ayetlerini açık bir kalple dinleyip, onlar üzerinde tefekkür ettikleri
halde henüz iman nimetine erişemeyen ve kalbi mutmain olmayanlar. Bu insanların
kalpleri temiz olduğu için, âyetleri dinledikçe ve gördükçe, inanıp kalplerinin
mutmain olması mümkündür.
Üçüncüsü;
önceden iman etmemeye karar vermiş, kalbi kapalı kimseler. Böyle kimselerin şu
sebeplerle iman etmeyecekleri beyân edilir:
›Onlar
yalancıdırlar, iftiracıdırlar, işleri hep gerçekleri ters yüz etmek olup
doğruluğa ve gerçeğe yanaşmak istemezler.
›Günaha
dalmışlardır; işleri güçleri kötülükle meşgul olmaktır. Kendilerini kötü
amellerinden alıkoyacak diye hiçbir yüksek ahlâki kaide kabul etmezler.
›Kibirlidirler
ve kendilerini beğenmişlerdir. Her şeyi kendilerinin bildiğini zannettikleri
için, Allah’ın âyetleri onlara okunduğunda üzerlerinde hiç düşünmezler. Bu
yüzden âyetleri dinleyip dinlememeleri arasında bir fark yoktur.
›Allah’ın
âyetleriyle alay ederler. Mesela Kur’an’ın bir âyetini işittiklerinde, onda bir
yanlış taraf ararlar ve ayeti siyak ve sibakından çıkararak yorumlarlar ve onu
alay konusu yaparlar.
Bunlar
dünyada alçaltıcı, onur kırıcı bir cezaya çarptırılacaklardır. Öte dünyada ise
en şiddetli bir azaba uğrayacaklardır.
Halbuki
bu inkârcı gâfiller, Allah Teâlâ’nın nasıl sonsuz merhametli bir Rab olduğunu
bir tanıyabilseler, içinde bulundukları karanlık küfür bataklığından kurtulup
imanın aydınlık dünyasına doğabilirler:
Min verâ-ihim cehennem(u)(s) velâ yuġnî ‘anhum mâ kesebû şey-en velâ mâ-tteḣażû min dûni(A)llâhi evliyâ/(e)(s) velehum ‘ażâbun ‘azîm(un)
1.
Ömer Çelik Meali
Cehennem de arkalarında, onları beklemektedir! Artık ne kazandıkları şeylerin, ne de Allah’tan başka edindikleri dostların onlara bir faydası olur. Onlar için büyük bir azap vardır.
2.
Diyanet Vakfı Meali
Ötelerinde de cehennem vardır. Kazandıkları şeyler de, Allah'ı bırakıp edindikleri dostlar da onlara hiçbir fayda vermez. Büyük azap onlaradır.
3.
Diyanet İşleri (Eski) Meali
9,10. Ayetlerimizden bir şey öğrendiğinde onu alaya alır. İşte bunlara alçaltıcı bir azap ve ardından da cehennem vardır. Kazandıkları şeyler de, Allah'ı bırakıp edindikleri dostlar da onlara bir fayda vermez. Büyük azap onlaradır.
4.
Diyanet İşleri (Yeni) Meali
Arkalarında da cehennem vardır. Dünyada kazandıkları ve Allah’tan başka edindikleri dostlar onlara hiçbir fayda vermez. Onlar için elbette büyük bir azap vardır.
5.
Elmalılı Hamdi Yazır Meali
Ötelerinde cehennem var. Ne kazandıkları şeyler, ne de Allah'tan başka edindikleri dostlar, kendilerinden hiçbir şeyi (azabı) kaldıramaz. Onlar için büyük bir azab vardır.
6.
Elmalılı Meali (Orjinal) Meali
Peşlerinde Cehennem ve onlardan ne kazandıkları bir şey def'edebilir, ne de Allahdan başka evliya edindikleri şeyler, hem onlara azîm bir azâb var
7.
Hasan Basri Çantay Meali
önlerinde cehennem. Onların ne kazandıkları şeyler, ne de Allâhı bırakıb da dostlar edindikleri nesneler kendilerinden hiçbir şey'i def'edemez. Onların hakkı büyük bir azâbdır.
8.
Hayrat Neşriyat Meali
Önlerinde Cehennem vardır! Ne kazandıkları şeyler, ne de Allah'ı bırakarak edindikleri dostlar (o gün) kendilerine bir fayda verebilir. Çünki onlar için (pek) büyük bir azab vardır.
9.
Ali Fikri Yavuz Meali
Ötelerinde cehennem var. Ne kazandıkları şeyler, ne de Allah'dan başka edindikleri dostlar, kendilerinden hiç bir şeyi (azabı) kaldıramaz. Onlar için büyük bir azab vardır.
10.
Ömer Nasuhi Bilmen Meali
Arkalarından cehennem vardır. Onlardan ne kazanmış oldukları şeyler ve ne de Allah'ın gayrı ittihaz etmiş oldukları dostlar, bir şeyi bertaraf edemiyecektir. Onlar için pek büyük bir azab vardır.
11.
Ümit Şimşek Meali
Cehennem de arkalarında, onları beklemektedir. Ne kazandıkları şeylerin onlara bir faydası olur, ne de Allah'tan başka edindikleri dostların. Onlar için ancak büyük bir azap vardır.
12.
Yusuf Ali (English) Meali
In front of them is Hell: and of no profit to them is anything they may have earned, nor any protectors they may have taken to themselves besides Allah. for them is a tremendous Penalty.
Sadece meal okumak ile Kur'ân-ı Kerim'in bir çok âyetinin tam mânâsı ile anlaşılması mümkün olmayabilir. Ayetlerin izahı için mutlaka bir tefsire başvurulması gerekir. Câsiye Sûresi 10. ayetinin tefsiri için tıklayınız
*
Türkçe okunuşlarından Kur'an-ı Kerim okumak uygun görülmemektedir. Ayetler Türkçe olarak arandıkları için sitemize eklenmiştir.
Abdullah bin Amr, Abdullah bin Mesʻûd’dan bahsetti ve:
KUR’ÂN ÖĞRENİMİNDE DOĞRU HOCAYI SEÇMEK
“‒Ben onu daima seveceğim. Zira Nebî (s.a.v) Efendimiz ...
