Nûr
sûresi Medine’de nâzil olmuştur. Âyetlerin iniş sebeplerinden hareketle sûrenin
Medine dönemi boyunca peyderpey indiği anlaşılır. 64 âyettir. İsmini, 35.
âyette bir temsille anlatılan “Allah’ın göklerin ve yerin nûru” olmasından
alır. Mushaf tertîbine göre 24, iniş sırasına göre 102. sûredir.
Nuzül
Mushaftaki sıralamada yirmi dördüncü, iniş sırasına göre 102. sûredir. Haşr sûresinden sonra, Hac sûresinden önce Medine’de inmiştir. Zina edenlerle evlenmeyi kınayan 3. âyet, hicretin 3. yılında, Recî’ çatışmasında şehid düşen Mirsed ile ilgilidir. Şu halde sûrenin ilk âyetleri hicretin 1. yılının sonu ile 2. yılının başlarında vahyedilmiş olmalıdır. Eşleri hakkında zina suçlamasında bulunan kocalar hakkındaki 6. âyetin de Tebük Savaşı’ndan sonra, 9. yılın Şâban ayında geldiği bilinmektedir. Buna göre sûrenin uzun bir zaman dilimi içinde parça parça nâzil olduğu anlaşılmaktadır.
Konusu
Nûr
sûresi fert, aile ve toplum ilişkileri açısından çok mühim mevzulara temas eder
ve hükümler getirir. Zina haddi, iftira haddi, mulâane, insanların iffet ve
namuslarını korumada İslâm toplumunu daha dikkatli olmaya davet, evlere giriş
çıkış âdâbı, başörtüsü, tesettür ve mahremiyet meseleleri, bekârların
evlendirilmesine teşvik konuları bunlardan bazılarıdır. Allah’ın insanlara
doğru yolu göstermesi bir temsille izah edilir. Bu hidâyetten nasibi olanların
parlak manevî halleri ve mutlu istikballeri karşısında, bu hidâyete sırtını
dönenlerin hazin akıbetleri dikkat çekici benzetmelerle gözler önüne serilir. Yerde
ve gökteki varlıkların, saflar halinde kuşların tesbihi; bulut, yağmur, dolu,
şimşek, yıldırım, gece ve gündüz ve yeryüzünde debelenen tüm varlıklar gibi
Allah Teâlâ’nın kudret nişânelerine ve azamet tecellilerine yer verilir. Allah
ve Rasûlü’nün hükmü karşısında münafıkların tavrı ile gerçek takvâ sahibi
mü’minlerin tavrı, konu daha net anlaşılabilsin diye mukayese edilerek
anlatılır. Bedir’de Allah’ın ve meleklerin hususi yardımı ile zafer elde etmiş,
Uhud’da ciddi bir yara almış, Hendek’te ise Arabistan Yarımadası’nın her
tarafından toplanıp gelmiş düşman orduları karşısında ölüm kalımla, yok olmakla
yüz yüze gelmiş İslâm ümmetine, gerçekten iman edip sâlih ameller işledikleri
takdirde yeryüzüne hâkim olacakları ve dinlerinin payidâr olacağı müjdesini
verir. Aile içi mahremiyete ve hususiyle yeme, içme bakımından akraba
münâsebetlerine dikkat çeker. Allah Resûlü (s.a.s.)’in emri ile hareket
edilmesi ve O’na gereken hürmetin gösterilmesi hatırlatıldıktan sonra, O’nun
emrine karşı gelenler büyük bir fitneye düçâr olmakla veya elemli bir azaba
uğramakla ikaz edilirler.
41: Görmez misin ki, göklerde ve yerde bulunan her varlık, bu arada kanat çırparak uçan dizi dizi kuşlar Allah’ı tesbih ediyor? Onların her biri kendi duâsını ve tesbihini bilmektedir. Allah, onların bütün yaptıklarını hakkıyla bilir.
42: Göklerin ve yerin mutlak mülkiyeti ve hâkimiyeti Allah’ındır. Nihâî dönüş de yalnız Allah’a olacaktır.
TEFSİR:
Tesbih
iki kısımdır: Birincisi sözle ve konuşarak yapılan tesbih, ikincisi ise
yaratılış ve delâlet yoluyla olan tesbihtir. Yaratılış yoluyla tesbih, bütün
varlıkları, cevher ve arazı içine alır. Bunun içinde hayvanlara mahsus olan bir
tesbih vardır. Nitekim arıların, karıncaların ve kuşların düzenlerini araştıran
bir kimse, bunların Allah’ın kendilerine verdiği hayvanî bir şuur ile
vazifelerini ustaca yerine getirdiklerini anlar. Aslında onların bu tesbihleri,
Allah’ın kudret ve azametinin bir delilidir. Yine bunun içinde melek, insan ve
cin gibi akıllı varlıklara mahsus bir tesbih vardır. Akıllılara mahsus olan
tesbih de iki kısma ayrılır:
›Basîretten sadır olan ve şuurlu bir şekilde yapılan tesbih,
›Basîret ve şuur olmaksızın yapılan tesbih.
Bunlardan
basîrete dayalı tesbih makbul iken, basîret ve irfandan uzak olan tesbihin bir
değeri yoktur. (bk. Kuşeyrî, Letâifü’l-işârât, II, 371)
Cansız
varlıklar, bitkiler ve hayvanlar dua ve tesbihlerini yaratılırken içlerine
yerleştirilen iç güdü ve kabiliyetlerle öğrenmiş bulundukları halde, akıllı
varlıklar bunu daha ziyade vahiy kaynaklı bilgilerden öğrenirler. Çünkü
onların, vahiy olmaksızın sırf akıllarıyla Allah’ın razı olacağı bir ibâdet
hayatını tespit etmeleri zordur.
Allah
Teâlâ’nın bir diğer kudret ve azamet delili, yağmur ve dolunun yağmasıdır:
Elem tera enna(A)llâhe yusebbihu lehu men fî-ssemâvâti vel-ardi ve-ttayru sâffât(in)(s) kullun kad ‘alime salâtehu vetesbîhah(u)(k) va(A)llâhu ‘alîmun bimâ yef’alûn(e)
1.
Ömer Çelik Meali
Görmez misin ki, göklerde ve yerde bulunan her varlık, bu arada kanat çırparak uçan dizi dizi kuşlar Allah’ı tesbih ediyor? Onların her biri kendi duâsını ve tesbihini bilmektedir. Allah, onların bütün yaptıklarını hakkıyla bilir.
2.
Diyanet Vakfı Meali
Göklerde ve yerde bulunanlarla dizi dizi kuşların Allah'ı tesbih ettiklerini görmez misin? Her biri kendi duasını ve tesbihini (öğrenmiş) bilmiştir. Allah, onların yapmakta olduklarını hakkıyle bilir.
3.
Diyanet İşleri (Eski) Meali
Göklerde ve yerde olan kimselerin, sıra sıra uçan kuşların Allah'ı tesbih ettiğini görmez misin? Her biri kendi niyaz ve tesbihini bilir. Allah, onların yaptıklarını bilendir.
4.
Diyanet İşleri (Yeni) Meali
Göklerde ve yeryüzünde bulunan kimselerle, sıra sıra (kanat çırparak uçan) kuşların Allah’ı tespih ettiğini görmez misin? Her biri duasını ve tesbihini kesin olarak bilmektedir. Allah, onların yapmakta olduğu şeyleri hakkıyla bilendir.
5.
Elmalılı Hamdi Yazır Meali
Görmez misin ki, göklerde ve yerde bulunanlarla dizi dizi kanat çırpıp uçan kuşların Allah'ı tesbih ettiklerini? Her biri kendi tesbihini ve duâsını bilmiştir. Allah, onların yapmakta olduklarını hakkıyla bilir.
6.
Elmalılı Meali (Orjinal) Meali
Baksan â hakikat Allah, o Semavât-ü Arzdaki kimseler ve o kanad çırpıb süzülen dizilen kuşlar hep onun için tesbih ediyor, her biri cidden salâtını ve tesbihini bilmiş, Allah da, ne yapıyorlarsa hep biliyor
7.
Hasan Basri Çantay Meali
Gör (müş gibi bil) medin mi, göklerde ve yerdekiler ve havada kanatlarını çarpa çarpa uçan kuşlar hakıykatde hep Allâhı tesbihy (ve tenzîh) ediyor (lar. Hem) her biri düaasını da, tesbiyhini de muhakkak bilmişdir. Allah, ne yaparlarsa hakkıyle bilendir.
8.
Hayrat Neşriyat Meali
Görmedin mi, göklerde ve yerde bulunan kimseler ve kanatlarını çırparak uçan kuşlar O'nu, Allah'ı tesbîh eder. Her biri kendi (fıtrî vazîfesiyle) duâsını ve tesbîhini muhakkak bilmiştir. Ve Allah, onların yapmakta olduklarını hakkıyla bilendir.
9.
Ali Fikri Yavuz Meali
(Ey Rasûlüm), görmedin mi ki, gökte olanlar, yerdekiler, havada kanatlarını çırparak uçan kuşlar, gerçekte hep Allah'ı tesbih ediyorlar. Bunların her biri duasını da, tesbihini de bilmiştir (Allah'ın kendilerine has kıldığı vazifeyi şaşırmazlar.) Allah da bütün yaptıklarını bilir.
10.
Ömer Nasuhi Bilmen Meali
Görmedin mi ki, şüphe yok göklerde olan da ve yerde olan da ve kanatlarını açıp uçan kuş-
11.
Ümit Şimşek Meali
Göklerde ve yerde olanların ve kanat çırpan kuşların Onu tesbih ettiğini görmedin mi? Onların hepsi duasını da bilir, tesbihini de. Allah ise onların yaptıklarını bilir.
12.
Yusuf Ali (English) Meali
Seest thou not that it is Allah Whose praises all beings in the heavens and on earth do celebrate, and the birds (of the air) with wings outspread? Each one knows its own (mode of) prayer and praise. And Allah knows well all that they do.
Sadece meal okumak ile Kur'ân-ı Kerim'in bir çok âyetinin tam mânâsı ile anlaşılması mümkün olmayabilir. Ayetlerin izahı için mutlaka bir tefsire başvurulması gerekir. Nûr Sûresi 41. ayetinin tefsiri için tıklayınız
*
Türkçe okunuşlarından Kur'an-ı Kerim okumak uygun görülmemektedir. Ayetler Türkçe olarak arandıkları için sitemize eklenmiştir.
Sabr-ı cemîl, başa gelen belâ ve musîbetleri hiçbir şekilde başkasına şikâyet etmeden, onlara tahammül göstermektir. Çekilen çileler ve ibtilâlar insa ...
