--- title: "Şems Sûresi 1-8. Ayet Tefsiri" sure: "Şems" sure_no: 91 ayet_no: 1 url: https://www.kuranvemeali.com/sems-suresi/1-ayeti-tefsiri language: tr source: Kuran ve Meali --- # Şems Sûresi 1. Ayet Tefsiri > Kur'an-ı Kerim, Şems Sûresi (91. sûre), 1. ayet. Kaynak: [Kuran ve Meali](https://www.kuranvemeali.com/sems-suresi/1-ayeti-tefsiri) ### 1. Ayet ## Arapça وَالشَّمْسِ وَضُحٰيهَاۙۖ ## Okunuşu Ve-şşemsi ve duhâhâ ### 2. Ayet ## Arapça وَالْقَمَرِ اِذَا تَلٰيهَاۙۖ ## Okunuşu Velkameri iżâ telâhâ ### 3. Ayet ## Arapça وَالنَّهَارِ اِذَا جَلّٰيهَاۙۖ ## Okunuşu Ve-nnehâri iżâ cellâhâ ### 4. Ayet ## Arapça وَالَّيْلِ اِذَا يَغْشٰيهَاۙۖ ## Okunuşu Velleyli iżâ yaġşâhâ ### 5. Ayet ## Arapça وَالسَّمَٓاءِ وَمَا بَنٰيهَاۙۖ ## Okunuşu Ve-ssemâ-i vemâ benâhâ ### 6. Ayet ## Arapça وَالْاَرْضِ وَمَا طَحٰيهَاۙۖ ## Okunuşu Vel-ardi vemâ tahâhâ ### 7. Ayet ## Arapça وَنَفْسٍ وَمَا سَوّٰيهَاۙۖ ## Okunuşu Ve nefsin vemâ sevvâhâ ### 8. Ayet ## Arapça فَاَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوٰيهَاۙۖ ## Okunuşu Fe-elhemehâ fucûrahâ ve takvâhâ ## Mealler ### 1. Ayet Mealleri - **Ömer Çelik Meali:** Yemin olsun güneşe ve onun kuşluk vaktindeki aydınlığına, - **Diyanet Vakfı Meali:** 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10. Güneşe ve kuşluk vaktindeki aydınlığına, güneşi takip ettiğinde aya, onu açığa çıkarttığında gündüze, onu örttüğünde geceye, gökyüzüne ve onu bina edene, yere ve onu yapıp döşeyene, nefse ve ona birtakım kabiliyetler verip de iyilik ve kötülüklerini ilham edene yemin ederim ki, nefsini kötülüklerden arındıran kurtuluşa ermiş, onu kötülüklere gömen de ziyan etmiştir. - **Diyanet İşleri (Eski) Meali:** Güneşe ve onun ışığına, - **Diyanet İşleri (Yeni) Meali:** Güneşe ve onun aydınlığına andolsun, - **Elmalılı Hamdi Yazır Meali:** Güneş'e ve onun parıltısına, - **Elmalılı Meali (Orjinal) Meali:** Kasem olsun o güneşe ve parıltısına - **Hasan Basri Çantay Meali:** Andolsun güneşe ve onun aydınlığına, - **Hayrat Neşriyat Meali:** Yemîn olsun şems'e (güneşe) ve onun (kuşluk vakti) aydınlığına! - **Ali Fikri Yavuz Meali:** And olsun, güneşe ve onun aydınlığına, - **Ömer Nasuhi Bilmen Meali:** Andolsun güneşe ve aydınlığa. - **Ümit Şimşek Meali:** And olsun Güneşe ve aydınlığına, - **Yusuf Ali (English) Meali:** By the Sun and his (glorious) splendour; ### 2. Ayet Mealleri - **Ömer Çelik Meali:** Güneşi izleyip ışığını yansıtan aya, - **Diyanet Vakfı Meali:** 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10. Güneşe ve kuşluk vaktindeki aydınlığına, güneşi takip ettiğinde aya, onu açığa çıkarttığında gündüze, onu örttüğünde geceye, gökyüzüne ve onu bina edene, yere ve onu yapıp döşeyene, nefse ve ona birtakım kabiliyetler verip de iyilik ve kötülüklerini ilham edene yemin ederim ki, nefsini kötülüklerden arındıran kurtuluşa ermiş, onu kötülüklere gömen de ziyan etmiştir. - **Diyanet İşleri (Eski) Meali:** Ardından gelmekte olan aya, - **Diyanet İşleri (Yeni) Meali:** Onu izlediğinde Ay’a andolsun, - **Elmalılı Hamdi Yazır Meali:** Güneş'in ardından gelen Ay'a, - **Elmalılı Meali (Orjinal) Meali:** Ve aya: uyduğu zaman ona - **Hasan Basri Çantay Meali:** (ışık almakda) ona tabî olduğu zaman aya, - **Hayrat Neşriyat Meali:** Ve (güneş batınca) onu ta'kib eden aya! - **Ali Fikri Yavuz Meali:** (Güneş batarken) ona tabi olduğu zaman aya, - **Ömer Nasuhi Bilmen Meali:** Ve güneşe tâbi olduğu vakit kamere. - **Ümit Şimşek Meali:** Ve onu izlediğinde Aya, - **Yusuf Ali (English) Meali:** By the Moon as she follows him; ### 3. Ayet Mealleri - **Ömer Çelik Meali:** Onu ortaya çıkarıp gösteren gündüze, - **Diyanet Vakfı Meali:** 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10. Güneşe ve kuşluk vaktindeki aydınlığına, güneşi takip ettiğinde aya, onu açığa çıkarttığında gündüze, onu örttüğünde geceye, gökyüzüne ve onu bina edene, yere ve onu yapıp döşeyene, nefse ve ona birtakım kabiliyetler verip de iyilik ve kötülüklerini ilham edene yemin ederim ki, nefsini kötülüklerden arındıran kurtuluşa ermiş, onu kötülüklere gömen de ziyan etmiştir. - **Diyanet İşleri (Eski) Meali:** Onu ortaya koyan gündüze, - **Diyanet İşleri (Yeni) Meali:** Onu ortaya çıkardığında gündüze andolsun, - **Elmalılı Hamdi Yazır Meali:** Güneş'i açıp ortaya çıkaran gündüze, - **Elmalılı Meali (Orjinal) Meali:** Ve gündüze: Açtığı zaman onu - **Hasan Basri Çantay Meali:** ona parlaklık verdiği zaman gündüze, - **Hayrat Neşriyat Meali:** Ve onu (o güneşi) açığa çıkardığı zaman, gündüze! - **Ali Fikri Yavuz Meali:** Güneş gündüzü açıb aydınlattığı zaman gündüze, - **Ömer Nasuhi Bilmen Meali:** Ve güneşi açıkladığı vakit gündüze. - **Ümit Şimşek Meali:** Ve dünyayı aydınlatan güne, - **Yusuf Ali (English) Meali:** By the Day as it shows up (the Sun´s) glory; ### 4. Ayet Mealleri - **Ömer Çelik Meali:** Onu bürüyüp gizleyen geceye, - **Diyanet Vakfı Meali:** 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10. Güneşe ve kuşluk vaktindeki aydınlığına, güneşi takip ettiğinde aya, onu açığa çıkarttığında gündüze, onu örttüğünde geceye, gökyüzüne ve onu bina edene, yere ve onu yapıp döşeyene, nefse ve ona birtakım kabiliyetler verip de iyilik ve kötülüklerini ilham edene yemin ederim ki, nefsini kötülüklerden arındıran kurtuluşa ermiş, onu kötülüklere gömen de ziyan etmiştir. - **Diyanet İşleri (Eski) Meali:** Onu bürüyen geceye, - **Diyanet İşleri (Yeni) Meali:** Onu bürüdüğünde geceye andolsun, - **Elmalılı Hamdi Yazır Meali:** Onu örten geceye, - **Elmalılı Meali (Orjinal) Meali:** Ve geceye: Sararken onu - **Hasan Basri Çantay Meali:** onu örtüb büründüğü zaman geceye, - **Hayrat Neşriyat Meali:** Ve onu örttüğü zaman, geceye! - **Ali Fikri Yavuz Meali:** Ziyasını örtüb bürüdüğü zaman geceye, - **Ömer Nasuhi Bilmen Meali:** Ve güneşi örtüp ışıklığını giderdiği zaman geceye - **Ümit Şimşek Meali:** Ve onu örten geceye, - **Yusuf Ali (English) Meali:** By the Night as it conceals it; ### 5. Ayet Mealleri - **Ömer Çelik Meali:** Gökyüzüne ve onu binâ edene, - **Diyanet Vakfı Meali:** 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10. Güneşe ve kuşluk vaktindeki aydınlığına, güneşi takip ettiğinde aya, onu açığa çıkarttığında gündüze, onu örttüğünde geceye, gökyüzüne ve onu bina edene, yere ve onu yapıp döşeyene, nefse ve ona birtakım kabiliyetler verip de iyilik ve kötülüklerini ilham edene yemin ederim ki, nefsini kötülüklerden arındıran kurtuluşa ermiş, onu kötülüklere gömen de ziyan etmiştir. - **Diyanet İşleri (Eski) Meali:** Göğe ve onu yapana, - **Diyanet İşleri (Yeni) Meali:** Göğe ve onu bina edene andolsun, - **Elmalılı Hamdi Yazır Meali:** Göğe ve onu bina edene, - **Elmalılı Meali (Orjinal) Meali:** Ve göğe ve onun bina edene - **Hasan Basri Çantay Meali:** göğe ve onu bina edene, - **Hayrat Neşriyat Meali:** Ve göğe, hem onu binâ edene! - **Ali Fikri Yavuz Meali:** Göğe ve onu bina edene, - **Ömer Nasuhi Bilmen Meali:** Ve göğe ve onu bina edene. - **Ümit Şimşek Meali:** Ve gökyüzüne ve onu bina edene, - **Yusuf Ali (English) Meali:** By the Firmament and its (wonderful) structure; ### 6. Ayet Mealleri - **Ömer Çelik Meali:** Yeryüzüne ve onu yayıp döşeyene, - **Diyanet Vakfı Meali:** 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10. Güneşe ve kuşluk vaktindeki aydınlığına, güneşi takip ettiğinde aya, onu açığa çıkarttığında gündüze, onu örttüğünde geceye, gökyüzüne ve onu bina edene, yere ve onu yapıp döşeyene, nefse ve ona birtakım kabiliyetler verip de iyilik ve kötülüklerini ilham edene yemin ederim ki, nefsini kötülüklerden arındıran kurtuluşa ermiş, onu kötülüklere gömen de ziyan etmiştir. - **Diyanet İşleri (Eski) Meali:** Yere ve onu yayana, - **Diyanet İşleri (Yeni) Meali:** Yere ve onu yayıp döşeyene andolsun, - **Elmalılı Hamdi Yazır Meali:** Yere ve onu döşeyene, - **Elmalılı Meali (Orjinal) Meali:** Ve yere ve onu döşeyene - **Hasan Basri Çantay Meali:** yere ve onu yayıb döşeyene, - **Hayrat Neşriyat Meali:** Hem yere ve onu döşeyene! - **Ali Fikri Yavuz Meali:** Arza ve onu döşeyene, - **Ömer Nasuhi Bilmen Meali:** Ve yere ve onu yayıp döşeyene. - **Ümit Şimşek Meali:** Ve yeryüzüne ve onu yayıp döşeyene, - **Yusuf Ali (English) Meali:** By the Earth and its (wide) expanse: ### 7. Ayet Mealleri - **Ömer Çelik Meali:** Nefse ve onu düzgün bir biçimde yaratıp düzenleyene, - **Diyanet Vakfı Meali:** 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10. Güneşe ve kuşluk vaktindeki aydınlığına, güneşi takip ettiğinde aya, onu açığa çıkarttığında gündüze, onu örttüğünde geceye, gökyüzüne ve onu bina edene, yere ve onu yapıp döşeyene, nefse ve ona birtakım kabiliyetler verip de iyilik ve kötülüklerini ilham edene yemin ederim ki, nefsini kötülüklerden arındıran kurtuluşa ermiş, onu kötülüklere gömen de ziyan etmiştir. - **Diyanet İşleri (Eski) Meali:** Kişiye ve onu şekillendirene, - **Diyanet İşleri (Yeni) Meali:** 7,8,9. Nefse ve onu düzgün bir biçimde şekillendirip ona kötülük duygusunu ve takvasını (kötülükten sakınma yeteneğini) ilham edene andolsun ki, nefsini arındıran kurtuluşa ermiştir. - **Elmalılı Hamdi Yazır Meali:** Nefse ve onu biçimlendirene, - **Elmalılı Meali (Orjinal) Meali:** Ve bir nefse ve onu düzenliyene - **Hasan Basri Çantay Meali:** herbir nefse ve onu düzenleyene, - **Hayrat Neşriyat Meali:** Ve nefse ve onu (güzel bir şekilde yaratıp) düzenleyene! - **Ali Fikri Yavuz Meali:** Nefse ve onu (insan biçiminde) düzenleyene; - **Ömer Nasuhi Bilmen Meali:** Ve nefse ve onu düzeltmiş olana. - **Ümit Şimşek Meali:** Ve nefse ve onu düzenleyene, - **Yusuf Ali (English) Meali:** By the Soul, and the proportion and order given to it; ### 8. Ayet Mealleri - **Ömer Çelik Meali:** Ona kötü ve iyi olma kâbiliyetini ilham edene ki: - **Diyanet Vakfı Meali:** 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10. Güneşe ve kuşluk vaktindeki aydınlığına, güneşi takip ettiğinde aya, onu açığa çıkarttığında gündüze, onu örttüğünde geceye, gökyüzüne ve onu bina edene, yere ve onu yapıp döşeyene, nefse ve ona birtakım kabiliyetler verip de iyilik ve kötülüklerini ilham edene yemin ederim ki, nefsini kötülüklerden arındıran kurtuluşa ermiş, onu kötülüklere gömen de ziyan etmiştir. - **Diyanet İşleri (Eski) Meali:** Sonra da ona iyilik ve kötülük kabiliyeti verene and olsun ki: - **Diyanet İşleri (Yeni) Meali:** 7,8,9. Nefse ve onu düzgün bir biçimde şekillendirip ona kötülük duygusunu ve takvasını (kötülükten sakınma yeteneğini) ilham edene andolsun ki, nefsini arındıran kurtuluşa ermiştir. - **Elmalılı Hamdi Yazır Meali:** Sonra da ona kötülük ve takva kabiliyetini verene yemin olsun ki, - **Elmalılı Meali (Orjinal) Meali:** Sonra da ona bozukluğunu ve korunmasını ilham eyliyene ki - **Hasan Basri Çantay Meali:** sonra da ona hem kötülüğü, hem (ondan) sakınmayı ilham edene ki, - **Hayrat Neşriyat Meali:** Sonra da ona (o kişiye) günâhını ve takvâsını (neyin isyan, neyin itâat olduğunu bildirerek) ilhâm edene (yemîn olsun)! - **Ali Fikri Yavuz Meali:** Sonra da o nefse, isyanını ve itaatını öğretene ki, - **Ömer Nasuhi Bilmen Meali:** Sonra da ona günahını ve takvâsını ilham etmiş olana (andolsun ki), - **Ümit Şimşek Meali:** Kötülüğünü de, iyiliğini de ona ilham edene: - **Yusuf Ali (English) Meali:** And its enlightenment as to its wrong and its right;- ## Tefsir (1-8. ayetler) ### Ömer Çelik Tefsiri Cenâb-ı Hak, bu âyet-i kerîmelerde üst üste tam on bir defa yemin etmektedir: 1. Güneşe, 2. Onun aydınlığına, 3. Güneşi izleyip edip, onun batmasından sonra geceleyin ortaya çıkan aya, 4. Güneşi bütün berraklığı ile ortaya çıkaran gündüze, 5. Güneşi karanlığı ile örten ve onun görünmesini engelleyen geceye, 6. Göğe, 7. Onu pek yüksek bir kubbe hâlinde ve eşsiz bir nizam içinde binâ eden Allah’a, 8. Yeryüzüne, 9. Onu canlıların yaşaması için yayıp döşeyen Allah’a, 10. Nefse, 11. Onu en güzel şekilde biçimlendirip düzenleyen, ona fücûr ve takvâsını ilham eden Allah’a! Bu on bir yeminin ardından bir de mânayı daha çok kuvvetlendirmesi için “elbette, mutlaka” mânasında قد (kad) edatını kullanmakta ve ancak bu güçlü te’kîd ve te’yîdlerden sonra nefsini arındırıp temizleyen kimsenin, mutlaka kurtuluşa ereceğini; aksine onu günah ve mâsiyetlerle kirleten kimsenin ise muhakkak hüsrâna uğrayacağını beyân etmektedir. Câlib-i dikkattir ki, Kur’ân-ı Kerîm’de Cenâb-ı Hak, nefs tezkiyesinden başka hiçbir hususta, bu şekilde üst üste on bir defa yemin etmemektedir. Bu gerçek, insanın kurtuluşu için nefs tezkiyesinin ne kadar mühim ve zarûrî olduğunu ifadeye kâfîdir. Cenâb-ı Hakk’ın yemin etmesi, üzerine yemin edilen varlıkların kıymet ve şereflerini bildirmekle beraber, aslında o yeminden sonra ifade edilen ilâhî beyânın, azamet ve ehemmiyetini göstermek içindir. Bu âyetlerdeki yeminlerde de durum böyledir. Bu yeminlerle bir taraftan, bu varlıkları yaratan Allah’ın sonsuz kudretine dikkat çekilirken, bir taraftan da yeminlerin cevabı olarak gelen insan gerçeğine, nefsin hakikatine ve ebedî kurtuluş için onu tezkiye etmenin ehemmiyetine nazar-ı dikkatler celbedilir. Diğer taraftan üzerine yemin edilen hususlar ile nefsin mâhiyeti arasında da kuvvetli bir irtibat vardır. Şöyle ki: Kur’ân-ı Kerîm, gerçekleri zihinlere iyice yerleştirmek için konuları çoğu kez zıtlarıyla izah eder. Burada da daha çok zıtlar üzerinde durulur. Alamet ve neticelerinin aynı olmadığı, birbirinin hep diğerinin tersi olduğu belirtilir. Bu açıdan bakıldığında: **›** Güneş ve ay birbirinin zıddı sayılabilir. Çünkü güneş çok parlak, aynı zamanda sıcaktır. Buna karşın ayın kendisi aydınlık değildir. Güneş varken, aslında o da gökte olmasına rağmen ay görünmez. Ancak güneş battıktan sonra ortaya çıkar. Fakat, güneş gibi, geceyi gündüze çevirecek kadar aydınlığı yoktur. Ayrıca onun parlaklığında, güneşin ısısıyla meydana gelen şeyleri oluşturacak kadar sıcaklık da yoktur. Bununla birlikte ayın kendine has bazı özellikleri de güneşte yoktur. **›** Gündüz ile gece de birbirinin zıddıdır. İkisinin tesir ve sonuçları elbette aynı değildir. **›** Gök ile yer de birbirinin zıddıdır. Rabbimiz göğü yükseğe asmış, yeryüzünü ise semâ tavanı altında yatak gibi döşemiştir. İkisi de kâinatın nizamına hizmet etmektedir. Ancak ikisinin tesir ve neticeleri gök ile yer kadar farklıdır. İşte birbirine zıt bu deliller serdedildikten sonra insanın nefsine işaret edilir. Cenâb-ı Hakk’ın, birbirine zıt olan fücûr ve takvâyı, kötülük ve iyiliği iki zıt temâyül olarak onun benliğine yerleştirdiği haber verilir. Bunlar güneş ve ay, gündüz ve gece, gök ve yer gibi biri diğerine zıt iki özelliktir. Çünkü birisi fücurdur ve kötü bir şeydir; öbürü ise takvâdır ve iyi bir şeydir. Güneş ve ay, gece ve gündüz, gök ve yeryüzü nasıl aynı şey değilse, onların tesir ve neticeleri nasıl birbirinden farklı ise, fücur ve takvâ da birbirine zıttır. Tesir ve sonuçları kesinlikle farklı olacaktır. Fücur, Allah Teâlâ’nın fücur diye haber verdiği şeydir. Takvâ da O’nun kabul buyurduğu takvâdır. Allah’ın indinde bu iki şeyin neticesi de ayrıdır. Buna göre insan bu dünyada iyilikle kötülüğü aynı görmemelidir. Allah’ın iyi dediğini iyi tanıyıp onun peşinden gitmeli; kötü dediğini kötü tanıyıp ondan da uzaklaşmalıdır. Çünkü Allah iyiliğin peşinden gidenlere mükâfat verecek, kötülüğün peşinden gidenleri ise cezalandıracaktır. On bir yeminin ardından bu gerçeği bildirmek üzere buyruluyor ki: ## Bağlantılar - [Bu sayfanın HTML sürümü](https://www.kuranvemeali.com/sems-suresi/1-ayeti-tefsiri) - [1. ayet meali](https://www.kuranvemeali.com/sems-suresi/1-ayeti-meali.md) - [1-8. ayet tefsiri](https://www.kuranvemeali.com/sems-suresi/1-ayeti-tefsiri.md) - [Sonraki ayet (9)](https://www.kuranvemeali.com/sems-suresi/9-ayeti-tefsiri.md) - [Şems Sûresi](https://www.kuranvemeali.com/sems-suresi.md) - [Tüm sûreler](https://www.kuranvemeali.com/llms.txt)