---
title: "Sebe' Sûresi 13. Ayet Meali"
sure: "Sebe'"
sure_no: 34
ayet_no: 13
url: https://www.kuranvemeali.com/sebe-suresi/13-ayeti-meali
language: tr
source: Kuran ve Meali
---

# Sebe' Sûresi 13. Ayet Meali

> Kur'an-ı Kerim, Sebe' Sûresi (34. sûre), 13. ayet. Kaynak: [Kuran ve Meali](https://www.kuranvemeali.com/sebe-suresi/13-ayeti-meali)

## Arapça

يَعْمَلُونَ لَهُ مَا يَشَٓاءُ مِنْ مَحَار۪يبَ وَتَمَاث۪يلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَاسِيَاتٍۜ اِعْمَلُٓوا اٰلَ دَاوُ۫دَ شُكْرًاۜ وَقَل۪يلٌ مِنْ عِبَادِيَ الشَّكُورُ

## Okunuşu

Ya’melûne lehu mâ yeşâu min mehârîbe vetemâśîle vecifânin kelcevâbi vekudûrin râsiyât(in)(c) i’melû âle dâvûde şukrâ(an)(c) vekalîlun min ‘ibâdiye-şşekûr(u)

## Mealler

- **Ömer Çelik Meali:** Cinler Süleyman’ın isteğine göre mâbetler, kaleler, heykeller, havuz büyüklüğünde çanaklar, leğenler, yerinden sökülemez sabit kazanlar yapıyorlardı. Ey Dâvûd ailesi! Allah’a şükür olacak ameller işleyin. Doğrusu kullarımdan gereği gibi şükredenler pek azdır.
- **Diyanet Vakfı Meali:** Onlar Süleyman'a kalelerden, heykellerden, havuzlar kadar (geniş) leğenlerden, sabit kazanlardan ne dilerse yaparlardı. Ey Davud ailesi! Şükredin. Kullarımdan şükreden azdır!
- **Diyanet İşleri (Eski) Meali:** Süleyman için, o ne dilerse, mabedler, heykeller, büyük havuzlara benzer çanaklar ve taşınması güç kazanlar yaparlardı. "Ey Davud ailesi, şükredin! Kullarımdan şükredenler pek azdır."
- **Diyanet İşleri (Yeni) Meali:** Cinler, Süleyman için dilediği biçimde kaleler, heykeller, havuz gibi çanaklar ve sabit kazanlar yapıyorlardı. Ey Davûd ailesi, şükredin! Kullarımdan şükredenler pek azdır.
- **Elmalılı Hamdi Yazır Meali:** Onlar, ona mihrablar, timsaller (heykeller) ve havuzlar gibi çanaklar ve sâbit kazanlardan her ne isterse yaparlardı. Çalışın ey Davud hanedanı, şükür için çalışın. Ama kullarım içinde şükreden azdır.
- **Elmalılı Meali (Orjinal) Meali:** Onlar ona, mihrablar, timsaller ve havuzlar gibi çanaklar ve sâbit kazanlardan her ne isterse yaparlardı. Çalışın ey Davud hanedanı şükr için çalışın, maamafih kullarım içinde şekûr olan azdır.
- **Hasan Basri Çantay Meali:** O, kafalardan, heykellerden, büyük havuzlar gibi çanaklardan, sabit sabit kazanlardan ne dilerse kendisine yaparlardı. Ey Dâvud haanedânı, siz (Allaha) şükr için çalışın. Kullarımdan (hakkıyle) şükreden azdır.
- **Hayrat Neşriyat Meali:** (O cinnîler) ona saraylardan, timsâllerden (üzerinde nakış ve süsleme bulunan şeylerden), havuzlar gibi (geniş) leğenlerden ve (çok büyük) sâbit kazanlardan (o) ne dilerse yaparlardı. (Onlara buyurduk ki:) “Ey Dâvûd âilesi, şükür için çalışın!” Fakat kullarımdan çokça şükreden azdır.
- **Ali Fikri Yavuz Meali:** O Cinler, Süleyman'a, köşk ve mescidlerden, şekillerden, havuz gibi (büyük) çanaklardan, sabit (büyük) kazanlardan her ne isterse yaparlardı. Çalışın, ey Davud ailesi şükredin. Kullarım içinde (gereği üzre Allah'a bol bol) şükreden azdır.
- **Ömer Nasuhi Bilmen Meali:** Onun için pek yüksek binalardan ve timsallerden ve büyük havuzlar gibi çanaklardan ve sabit sabit kazanlardan ne isterse (onu) yapıverirlerdi. Ey Dâvud'un hânedânı! Şükür için çalışın ve benim kullarımdan şükreden azdır.
- **Ümit Şimşek Meali:** Onlar Süleyman'ın istediği gibi kaleler, suretler, havuz gibi çanaklar, sabit kazanlar yaparlardı. Şükre çalışın, ey Davud hanedanı! Doğrusu, kullarımdan şükredenler pek azdır.
- **Yusuf Ali (English) Meali:** They worked for him as he desired, (making) Arches, images, basons as large as reservoirs, and (cooking) cauldrons fixed (in their places): "Work ye, sons of David, with thanks! but few of My servants are grateful!"

## Tefsir (12-13. ayetler)

### Ömer Çelik Tefsiri

Bu
âyetlerde de dünya nimetleri ve saltanatı bakımından Hz. Süleyman’a verilen
hususi lutuflardan bahsedilir. Şöyle ki:



Birincisi;
Cenâb-ı Hak rüzgârı onun emrine boyun eğdirmişti. Süleyman (a.s.) seyahatlerini
onunla yapardı. Sabah gidişi bir aylık mesâfe, akşam dönüşü de bir aylık mesâfe
idi. Âyette geçen اَلْغُدُوُّ (ğudüv) kelimesi
sabahtan öğleye kadarki, اَلرَّوَاحُ (ravâh) kelimesi de öğleden güneşin
batımına kadarki zaman dilimini ifade eder. Anlaşılan o ki Hz. Süleyman bir gün
içerisinde birkaç saatlik bir mesai ile, o zamana göre normal şartlarda iki ay
sürecek bir seyahati gerçekleştirebiliyordu. Demek ki rüzgâr onun için
günümüzdeki uçak seviyesinde bir ulaşım aracı vazifesi görmekteydi.



İkincisi;
onun için bakır madeni, bir kaynaktan suyun akması gibi, eritilip akıtılmıştı.
Dolayısıyla tarihte eritilmiş bakırı ilk kullanan kişi, Hz. Süleyman olmuştur.



Üçüncüsü;
Hz. Süleyman’ın emrinde çalışan insanlar olduğu gibi, onun önünde ve
kontrolünde çalışan bir kısım cinler de vardı. Bunlar, insanlara göre daha
güçlü, kuvvetli ve maharetli olduklarından Süleyman (a.s.) ağır ve zor işleri
onlara yaptırırdı. Âyet-i kerîmede onların:



**›** مَحَار۪يبُ
(mehârîb): Mâbedler, görkemli binâlar,
saraylar, korunaklı kaleler,



**›** تَمَاث۪يلُ
(temâsîl): Timsaller, nakışlar, inşâ edilen
muazzam binaları süsleyecek resimler. İslâm’da heykel yapmak haramdır.
Tevrat’ın hükmüne göre de heykel yapmak haram kılınmıştı. Tevrat’ın hükmüne
göre amel eden bir peygamber olduğu bilinen Hz. Süleyman’ın, haram olan bir
şeyi yapması veya yaptırması söz konusu olamaz. Dolayısıyla bundan maksat,
haram olmayan manzara resimleri ve nakışlar olmalıdır.



**›** جِفَانٌ (cifân): Büyük
havuzları andıran çanaklar, leğenler,



**›** قُدُورٌ (kudûr): Büyüklükleri
sebebiyle yerlerinden taşınamayan, kıpırdatılamayan kocaman kazanlar yaptıkları
haber verilir. Demek Hz. Süleyman misafirleri çok olan ve onlara ikramı seven
son derece cömert bir insandı.



Cinler
emre mecbûren itaat ederlerdi. Çünkü Cenâb-ı Hak, elinde ateşten bir kamçı
bulunan bir meleği vazifelendirmişti. Hz. Süleyman’ın emrinden sapan olursa,
göremeyecekleri bir yerden bu kamçıyı tepesine indirir ve onu yakardı.



Bunlar
Allah Teâlâ’nın büyük ihsanları olduğu için, Cenâb-ı Hak Dâvûd ailesini şükre,
devamlı şükür sayılabilecek ameller işlemeye ve hakkiyle şükretmeye davet
etmektedir. Bu hitap, nimet sahibi herkes için geçerlidir. Şükür, sadece sözle
ifade edilen bir teşekkürden ibaret olmayıp, buna ilâveten aslında tüm
nimetleri, onu verenin rızâsı istikâmetinde ve O’na itaat yolunda
kullanabilmektir. Nankörlük ise o nimetleri masiyet yolunda kullanmaktır. (bk.
İbrâhim 14/6-7) Bu sebeple şükrü gereği gibi ifâ edebilen kullar gerçekten çok
azdır. Kul, o seçkin azınlığa katılabilmek için şükür yolunda çok büyük bir
cehd ve gayret içinde olmalıdır.



Şükür
hâli husûsunda İbrâhim b. Edhem’le Şakîk-ı Belhî arasında geçen şu mülâkat ne
kadar hikmetlidir:



Şakîk-i
Belhî, İbrâhim b. Edhem’e sorar:



“–Geçim
husûsunda ne yaparsınız?” İbrâhim b. Edhem şöyle cevap verir:



“–Bulunca
şükrederiz, bulamayınca sabrederiz!..” Şâkîk-ı Belhî:



“–Horasan’ın
köpekleri de böyle yapar!” deyince bu defa İbrâhim b. Edhem sorar:



“–Ya
siz ne yaparsınız?” Şakîk-i Belhî şöyle cevap verir:



“–Bulursak
şükredip infâk eder, bulamadığımızda ise yine şükredip sabrederiz.”



Resûlullah
(s.a.s.) bir gün minbere çıkmış ve bu âyeti okuduktan son­ra şöyle buyurmuştu:



*“-
Üç şey vardır ki bunlar kime verilirlerse, o kişiye Dâ­vûd hanedanının benzeri
verilmiş olur.”* Ashâb-ı kirâm (r.a.):



“-
Bunlar hangileridir” diye sorunca Efendimiz (s.a.s.):



*“-
Hoşnutluk ve kızgınlık hallerinde adâlet, fakirlik ve zengin­lik halinde
iktisat, gizli ve açıklık hallerinde Allah’tan korkmak”* buyurdu.
(Hakim Tirmizî, *Nevâdiru’l-Usûl*, II, 7)



Rivayete
göre, Süleyman (a.s.) kendisi arpa ekmeği yer, buna karşılık ai­le halkına kaba
undan yapılmış ekmek yedirir, yoksullara ise has undan ek­mek yedirirdi. O,
hiçbir zaman karnını tıka basa doyurmazdı. Kendisine niçin böyle yaptığı
sorulunca da: “Karnımı doyurursam, açları unutmaktan korkarım” derdi. Bu da
ancak pek az kimsenin başaracağı bir şükür çeşididir. (Kurtubî, *el-Câmi‘*,
XIV, 277)



Büyük bir saltanata sahip olsa da, insanlarla
birlikte cinlere ve hayvanlara bile hükmetse de Hz. Süleyman da neticede ölümlü
bir insandı. Ecel onu da yakaladı:

## Bağlantılar

- [Bu sayfanın HTML sürümü](https://www.kuranvemeali.com/sebe-suresi/13-ayeti-meali)
- [13. ayet meali](https://www.kuranvemeali.com/sebe-suresi/13-ayeti-meali.md)
- [12-13. ayet tefsiri](https://www.kuranvemeali.com/sebe-suresi/12-ayeti-tefsiri.md)
- [Önceki ayet (12)](https://www.kuranvemeali.com/sebe-suresi/12-ayeti-meali.md)
- [Sonraki ayet (14)](https://www.kuranvemeali.com/sebe-suresi/14-ayeti-meali.md)
- [Sebe' Sûresi](https://www.kuranvemeali.com/sebe-suresi.md)
- [Tüm sûreler](https://www.kuranvemeali.com/llms.txt)
