---
title: "Hac Sûresi 36-37. Ayet Tefsiri"
sure: "Hac"
sure_no: 22
ayet_no: 37
url: https://www.kuranvemeali.com/hac-suresi/37-ayeti-tefsiri
language: tr
source: Kuran ve Meali
---

# Hac Sûresi 37. Ayet Tefsiri

> Kur'an-ı Kerim, Hac Sûresi (22. sûre), 37. ayet. Kaynak: [Kuran ve Meali](https://www.kuranvemeali.com/hac-suresi/37-ayeti-tefsiri)

### 36. Ayet

## Arapça

وَالْبُدْنَ جَعَلْنَاهَا لَكُمْ مِنْ شَعَٓائِرِ اللّٰهِ لَكُمْ ف۪يهَا خَيْرٌۗ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا صَوَٓافَّۚ فَاِذَا وَجَبَتْ جُنُوبُهَا فَكُلُوا مِنْهَا وَاَطْعِمُوا الْقَانِعَ وَالْمُعْتَرَّۜ كَذٰلِكَ سَخَّرْنَاهَا لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

## Okunuşu

Velbudne ce’alnâhâ lekum min şe’â-iri(A)llâhi lekum fîhâ ḣayr(un)(s) feżkurû-sma(A)llâhi ‘aleyhâ savâf(fe)(s) fe-iżâ vecebet cunûbuhâ fekulû minhâ veat’imû-lkâni’a velmu’ter(ra)(c) keżâlike seḣḣarnâhâ lekum le’allekum teşkurûn(e)

### 37. Ayet

## Arapça

لَنْ يَنَالَ اللّٰهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَٓاؤُ۬هَا وَلٰكِنْ يَنَالُهُ التَّقْوٰى مِنْكُمْۜ كَذٰلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللّٰهَ عَلٰى مَا هَدٰيكُمْۜ وَبَشِّرِ الْمُحْسِن۪ينَ

## Okunuşu

Len yenâla(A)llâhe luhûmuhâ velâ dimâuhâ velâkin yenâluhu-ttakvâ minkum(c) keżâlike seḣḣarahâ lekum litukebbirû(A)llâhe ‘alâ mâ hedâkum(k) vebeşşiri-lmuhsinîn(e)

## Mealler

### 36. Ayet Mealleri

- **Ömer Çelik Meali:** Biz, kurbanlık sığırları ve develeri de sizin için Allah’ın dininin işaretlerinden kıldık. Onlarda sizin için pek çok hayır vardır. Onlar boğazlanmak üzere ayakta dururken üzerlerine Allah’ın adını anarak kurban edin. Nihâyet yan üstü yere yıkılıp canları çıkınca da onlardan hem siz yiyin, hem kanaat edip istemeyen fakirlere, hem de açıkça isteyen fakirlere yedirin. İşte böylece biz, o kocaman hayvanları sizin emrinize verdik ki şükredesiniz.
- **Diyanet Vakfı Meali:** Biz, büyük baş hayvanları da sizin için Allah'ın (dininin) işaretlerinden (kurban) kıldık. Onlarda sizin için hayır vardır. Şu halde onlar, ayakları üzerine dururken üzerlerine Allah'ın ismini anınız (ve kurban ediniz). Yan üstü yere düştüklerinde ise, artık (canı çıktığında) onlardan hem kendiniz yeyin, hem de ihtiyacını gizleyen-gizlemeyen fakirlere yedirin. İşte bu hayvanları biz, şükredesiniz diye sizin istifadenize verdik.
- **Diyanet İşleri (Eski) Meali:** İşte kurbanlık deve ve sığırları Allah'ın size olan nişanelerinden kıldık. Onlarda sizin için hayır vardır. Bağlı halde keserken üzerlerine Allah'ın adını anın. Yan üstü düşüp ölünce onlardan yiyin, isteyene de istemeyene de verin. Şükredersiniz diye onları böylece sizin buyruğunuza verdik.
- **Diyanet İşleri (Yeni) Meali:** Kurbanlık büyük baş hayvanları da sizin için Allah’ın dininin nişanelerinden kıldık. Sizin için onlarda hayır vardır. Onlar saf saf sıralanmış dururken (kurban edeceğinizde) üzerlerine Allah’ın adını anın. Yanları üzerlerine düşüp canları çıkınca onlardan siz de yiyin, istemeyen fakire de istemek zorunda kalan fakire de yedirin. Şükredesiniz diye onları böylece sizin hizmetinize verdik.
- **Elmalılı Hamdi Yazır Meali:** Kurbanlık deve ve sığırları Allah'ın size olan nişanelerinden kıldık. Sizin için onlarda hayır vardır. Ön ayaklarının biri bağlı halde keserken üzerlerine Allah'ın adını anın. Yanları yere yaslandığı vakit de onlardan yiyin, kanaat edip istemeyene de, isteyene de yedirin. Böylece onları sizin buyruğunuza verdik ki, şükredesiniz.
- **Elmalılı Meali (Orjinal) Meali:** Hem o bedeneler, o güvdeli hayvanlar - var â biz onları Allah şeâirinden kıldık, sizin için onlarda hayır vardır, binaenaleyh ön ayaklarının biri bağlı olarak bir düzüye üzerlerine Allahın ismini anın, yanları yere yaslandığı vakıt da onlardan yiyin, kanaatliye ve istiyene ıt'am da edin, o böyle onları size müsahhar kıldı ki şükr edesiniz
- **Hasan Basri Çantay Meali:** Biz, kurbanlık develeri de sizin için Allahın şeaairinden kıldık. Onlarda size hayır vardır. O halde onlar ayakda dur (ub boğazlanır) larken üzerlerine Allahın ismini anın. Yanları üstü düş (üb öl) dükleri vakit da ondan hem kendiniz yeyin, hem ihtiyâcını gizleyen ve gizlemeyib dilenen fakîr (ler) e yedirin. Onları, şükredesiniz diye, böylece size müsahhar kıldık.
- **Hayrat Neşriyat Meali:** Kurbanlık develeri (ve sığırları) da sizin için Allah'ın (dîninin) alâmetlerinden kıldık; onlarda sizin için hayır vardır. Öyle ise (onlar) ayakta dururken, üzerlerine Allah'ın ismini zikredin (ve kurbân edin)! Nihâyet yanları yere yaslandığında (canları çıkınca)onlardan yiyin ve kanâat edene (istemeyene) de (açıkça) isteyene de yedirin! İşte böylece onları sizin istifâdenize verdik; tâ ki şükredesiniz.
- **Ali Fikri Yavuz Meali:** Biz, kurbanlık deve ve sığırları da, Allah'ın size verdiği dinin alâmetlerinden kıldık. Sizin için bu kurbanlıklarda (dinî ve dünyevî) hayır vardır. O halde develeri, ön ayaklarından biri bağlı olarak ayakta boğazlarken, üzerlerine Allah'ın ismini anın (besmele getirin). Yere düşüb canları çıktığı zaman da, onlardan yeyin; kanaatkâra da verin, dilenene de verin. İşte böylece, şükredesiniz diye, o kurbanlıkları (maddi ve manevî faydalar bakımından) sizin emrinize bağlı kıldık.
- **Ömer Nasuhi Bilmen Meali:** Ve develeri de sizin için Allah'ın şeâirinden kıldık. Sizin için onlarda hayır vardır. Artık onların üzerlerine birer ayakları bağlı, üçer ayakları bağlı, üçer ayakları üzerine kâim bulundukları halde Allah'ın ismini zikredin. Yanları üzerine yere düşünce de artık etlerinden yeyin; haline kanaat edip istemeyene de ve isteyene de yediriniz. Onları size öylece musahhar kıldık, tâ ki şükredesiniz.
- **Ümit Şimşek Meali:** Kurbanlık develeri de sizin için Allah'ın belirlediği nişanlardan kıldık ki, onlarda sizin için hayır vardır. Ayakta oldukları halde onları kurban ederken üzerlerine Allah'ın adını anın. Yere düştüklerinde onlardan hem siz yiyin, hem de dilenene, dilenmeyene yedirin. Şükredesiniz diye, onları size böylece boyun eğdirmiş bulunuyoruz.
- **Yusuf Ali (English) Meali:** The sacrificial camels we have made for you as among the symbols from Allah. in them is (much) good for you: then pronounce the name of Allah over them as they line up (for sacrifice): when they are down on their sides (after slaughter), eat ye thereof, and feed such as (beg not but) live in contentment, and such as beg with due humility: thus have We made animals subject to you, that ye may be grateful.

### 37. Ayet Mealleri

- **Ömer Çelik Meali:** Unutmayın ki, o kurbanların ne etleri ne de kanları Allah’a ulaşır. Sizden Allah’a ulaşacak olan tek şey takvânızdır. Allah böylece o hayvanları hizmetinize verdi ki, sizi doğru yola ilettiği için tekbir getirerek Allah’ın büyüklüğünü ilan edesiniz! Rasûlüm! Artık o iyilik eden ve işini güzel yapanları müjdele!
- **Diyanet Vakfı Meali:** Onların ne etleri ne de kanları Allah'a ulaşır; fakat O'na sadece sizin takvânız ulaşır. Sizi hidayete erdirdiğinden dolayı Allah'ı büyük tanıyasınız diye O, bu hayvanları böylece sizin istifadenize verdi. (Ey Muhammed!) Güzel davrananları müjdele!
- **Diyanet İşleri (Eski) Meali:** Bu hayvanların ne etleri ve ne de kanları Allah'a ulaşacaktır. Allah'a ulaşacak olan ancak sizin O'nun için yaptığınız gösterişten uzak amel ve ibadettir. Size doğru yolu gösterdiğinden, Allah'ı yüceltmeniz için onları böylece sizin buyruğunuza vermiştir. İyilik yapanlara müjde et.
- **Diyanet İşleri (Yeni) Meali:** Onların etleri ve kanları asla Allah’a ulaşmaz. Fakat O’na sizin takvanız (Allah’a karşı gelmekten sakınmanız) ulaşır. Böylece onları sizin hizmetinize verdi ki, size doğru yolu gösterdiğinden dolayı Allah’ı büyük tanıyasınız. İyilik edenleri müjdele.
- **Elmalılı Hamdi Yazır Meali:** Elbette onların etleri ve kanları Allah'a ulaşmayacaktır. Ancak O'na sizin takvanız erecektir. Onları bu şekilde sizin buyruğunuza verdi ki, size yolunu gösterdiğinden dolayı, Allah'ı tekbir ile yüceltesiniz. (Ey Muhammed!) Vazifelerini güzelce yapan iyilik sevenleri müjdele.
- **Elmalılı Meali (Orjinal) Meali:** Elbette onların ne etleri, ne kanları Allaha ermez, velâkin ona sizden olan tekva irecektir, böyle onları size müsahhar kıldı ki size yolunu gösterdiğinden dolayı Allahı tekbir ile büyükleyesiniz, ve müjdele o vazifelerini güzel yapan muhsinleri
- **Hasan Basri Çantay Meali:** Onların ne etleri, ne kanları hiç bir zaman Allaha (yükselib) erişmez. Fakat sizden Ona (yalınız) takvaa ulaşır. Size olan hidâyetine karşı Allâhı büyük tanımanız içindir ki O, bunları böylece size raam etmişdir. (Habîbim) iyi hareket edenleri müjdele.
- **Hayrat Neşriyat Meali:** Onların ne etleri, ne de kanları Allah'a ulaşır; fakat O'na (sâdece) sizin takvânız ulaşacaktır. İşte böylece onları sizin istifâdenize verdi ki, sizi hidâyete erdirdiği için (tekbir getirerek) Allah'ı çokça yüceltesiniz! (Ey Resûlüm!) Artık o iyilik edenleri müjdele!
- **Ali Fikri Yavuz Meali:** Elbette kurbanların ne etleri, ne kanları Allah'a erişmez. (Allah katında makbul olmaz). Fakat Allah'a sizden ancak takva (hâlis ve kâmil ibadetler) ulaşır. İşte kurbanlıkları böyle sizin emrinize bağladı ki size doğru yolu gösterdiğinden dolayı Allah'ı, tekbir getirerek yüceltesiniz. Ey Rasûlüm, ihlâsla güzel iş yapanlara (cenneti) müjdele...
- **Ömer Nasuhi Bilmen Meali:** Elbette ki onların ne etleri ve ne de kanları Allah'a erecek değildir. Velâkin O'na sizden takvâ erecektir. Onları öylece size musahhar kılmıştır, tâ ki size hidâyet buyurduğundan dolayı Allah'a tekbirde bulunasınız ve muhsin olanları müjdele.
- **Ümit Şimşek Meali:** Ne onların etleri Allah'a ulaşır, ne de kanları. Sizden Allah'a ulaşacak olan, takvânızdır. Size hidayet nasip ettiği için Allah'ın büyüklüğünü anasınız diye, Allah onları size böylece boyun eğdirmiştir. İyilik yapan ve iyi kulluk edenleri müjdele.
- **Yusuf Ali (English) Meali:** It is not their meat nor their blood, that reaches Allah. it is your piety that reaches Him: He has thus made them subject to you, that ye may glorify Allah for His guidance to you: and proclaim the good news to all who do right.

## Tefsir (36-37. ayetler)

### Ömer Çelik Tefsiri

36.
âyette yer alan الْبُدْنُ (büdün), “bedene”
kelimesinin çoğuludur. “Bedene”, kurbanlık deve demektir. Bedenlerinin büyük
olması sebebiyle onlara bu isim verilmiştir. **“Nihâyet yan üstü yere yıkılıp
canları çıkınca”** (Hac 22/36) ifadesi bundan maksadın develer olduğuna
işaret eder.****Ancak, Allah Resûlü (s.a.s.)’in: *“Deve de yedi kişi için
kurban kesilebilir, sığır da yedi kişi için kurban kesilebilir”* (Müslim,
Hac 138) buyruğuna göre, şer’an sığırlar da bedene türünden sayılır. Kurbanlık
olarak belirlenen bu büyükbaş hayvanlar da, Allah’ın dininin nişânelerinden
olup bunlarda bizim din ve dünya hayatımız için nice faydalar ve hayırlar
vardır. Meselâ devedeki faydaları şöyle hülasa edebiliriz: Binit olarak
kullanmak, yük taşımak, sütünü içmek, etini yemek, tüyünden faydalanmak,
yavrulayarak çoğalmasından istifade etmek. Yaratılışından ibret almak: O denli
kuvvetine ve o haşmetli sûretine nazaran nasıl insana boyun eğdirilmiş?
Çocuklar bile nasıl onları çömeltip binebiliyor ve inebiliyor? Devenin sefer
esnasında uzun süre susuzluğa dayanabilen bir yapısı vardır. Az yiyecekle de
yetinebilir. Haşin görünümüne rağmen latif bir tabiata sahiptir ve teğannîden
son derece zevk alır. Kurban edildikleri zaman da uhrevî olarak bize büyük
faydalar sağlarlar. Dolayısıyla bunları da üzerlerine Allah’ın adını anarak
kurban etmeli, etlerinden hem kendimiz yemeli, hem de kanaati sebebiyle
istemeyen veya ihtiyacı sebebiyle isteyen tüm fakirlere yedirmeliyiz. O büyük
büyük cüsseli hayvanları hizmetimize veren, maddeyi mâna karşısında aciz ve
güçsüz kılan Rabbimizin üzerimizdeki sayısız lutuflarını düşünerek O’na
şükretmeliyiz.

Şu
kadar var ki, kurban kesen kişilerin gönüllerinde taşıdıkları niyetler ve
duygular çok mühimdir. Çünkü kesilen kurbanların etleri de kanları da Allah’a
ulaşmayacak; sadece onları kurban edenlerin takvâ duyguları Allah’a ulaşacaktır.
Mühim olan o ibâdeti sırf Allah rızâsı için yapmak, kurban esnasında tekbir
getirerek Allah’ı tâzim etmek, ululamak ve ihsan kıvamında bir kulluk
yapmaktır. Rabbimizin kabul buyuracağı ve mükâfat va‘dettiği kulluk, işte ihsan
seviyesinde yapılan böyle bir kulluktur. Böyle bir kulluğun alâmetleri:

**›** 
Kalpten yorgunluğun düşmesi,

**›** 
Allah için yapacağı işlerde kişiye hiçbir şeyin ağır gelmemesi,

**›** 
İbâdet nâmına hiçbir şeyden bıkıp usanmamasıdır.

Resûl-i
Ekrem (s.a.s.) de ibâdetlerde takvânın önemine dikkat çekerek:

*“Allah
sizin şekillerinize ve mallarınıza bakmaz; fakat kalplerinize ve amellerinize
bakar”*
(Müslim, Birr 33) buyurmaktadır.
















Yüce
Allah böyle iyilik ve ihsan sahibi mü’minlere büyük müjdeler vermektedir.
Müjdelediği ilk şey ise, onları zâlimlerin şerrinden koruyacağı ve düşmanlarını
yenilgiye uğratacağıdır:

## Bağlantılar

- [Bu sayfanın HTML sürümü](https://www.kuranvemeali.com/hac-suresi/37-ayeti-tefsiri)
- [37. ayet meali](https://www.kuranvemeali.com/hac-suresi/37-ayeti-meali.md)
- [36-37. ayet tefsiri](https://www.kuranvemeali.com/hac-suresi/36-ayeti-tefsiri.md)
- [Önceki ayet (36)](https://www.kuranvemeali.com/hac-suresi/36-ayeti-tefsiri.md)
- [Sonraki ayet (38)](https://www.kuranvemeali.com/hac-suresi/38-ayeti-tefsiri.md)
- [Hac Sûresi](https://www.kuranvemeali.com/hac-suresi.md)
- [Tüm sûreler](https://www.kuranvemeali.com/llms.txt)
