---
title: "Cum'a Sûresi 10. Ayet Meali"
sure: "Cum'a"
sure_no: 62
ayet_no: 10
url: https://www.kuranvemeali.com/cuma-suresi/10-ayeti-meali
language: tr
source: Kuran ve Meali
---

# Cum'a Sûresi 10. Ayet Meali

> Kur'an-ı Kerim, Cum'a Sûresi (62. sûre), 10. ayet. Kaynak: [Kuran ve Meali](https://www.kuranvemeali.com/cuma-suresi/10-ayeti-meali)

## Arapça

فَاِذَا قُضِيَتِ الصَّلٰوةُ فَانْتَشِرُوا فِي الْاَرْضِ وَابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ وَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَث۪يرًا لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ

## Okunuşu

Fe-iżâ kudiyeti-ssalâtu fenteşirû fî-l-ardi vebteġû min fadli(A)llâhi veżkurû(A)llâhe keśîran le’allekum tuflihûn(e)

## Mealler

- **Ömer Çelik Meali:** Namaz tamamlanınca artık yeryüzüne yayılabilir ve Allah’ın lutf u kereminden rızkınızı temine çalışabilirsiniz. Bununla birlikte Allah’ı çok çok zikredin ki iki cihanda da kurtuluşa eresiniz.
- **Diyanet Vakfı Meali:** Namaz kılınınca artık yeryüzüne dağılın ve Allah'ın lütfundan isteyin. Allah'ı çok zikredin; umulur ki kurtuluşa erersiniz.
- **Diyanet İşleri (Eski) Meali:** Namaz bitince yeryüzüne yayılın; Allah'ın lütfundan rızık isteyin; Allah'ı çok anın ki saadete erişesiniz.
- **Diyanet İşleri (Yeni) Meali:** Namaz kılınınca artık yeryüzüne dağılın ve Allah’ın lütfundan nasibinizi arayın. Allah’ı çok zikredin ki kurtuluşa eresiniz.
- **Elmalılı Hamdi Yazır Meali:** Namaz kılındıktan sonra yeryüzüne dağılın ve Allah'ın lütfundan (nasibinizi) arayın. Allah'ı çok anın ki kurtuluşa eresiniz.
- **Elmalılı Meali (Orjinal) Meali:** Sonra da namaz kılındımı Yer yüzünde dağılın da Allahın fazlından nasîb arayın ve Allahı çok zikredin ki felâh bulabilesiniz
- **Hasan Basri Çantay Meali:** Artık o namazı kılınca yer (yüzün) e dağdın, Allahın fazlından (nasıyb) arayın. Allâhı çok zikredin. Tâki umduğunuza kavuşasınız.
- **Hayrat Neşriyat Meali:** Nihâyet namaz bitince, artık yeryüzünde dağılın ve Allah'ın lütfundan (rızkınızı)arayın ve Allah'ı çok zikredin; tâ ki kurtuluşa eresiniz!
- **Ali Fikri Yavuz Meali:** Sonra namaz kılınınca, yeryüzüne dağılın da Allah'ın fazlından rızk arayın. Allah'ı (her halinizde) çok anın ki, (dünya ve ahiret saadetine kavuşub azabdan) kurtulabilesiniz.
- **Ömer Nasuhi Bilmen Meali:** Sonra namaz kılınmış olunca da artık yeryüzünde dağılın ve Allah'ın fazlından nâsip (arayın) ve Allah'ı çokça zikredin, tâ ki necâta erebilesiniz.
- **Ümit Şimşek Meali:** Namaz kılındığında ise yeryüzüne yayılıp Allah'ın lütfundan rızkınızı arayın. Allah'ı da çok anın ki kurtuluşa eresiniz.
- **Yusuf Ali (English) Meali:** And when the Prayer is finished, then may ye disperse through the land, and seek of the Bounty of Allah. and celebrate the Praises of Allah often (and without stint): that ye may prosper.

## Tefsir (9-10. ayetler)

### Ömer Çelik Tefsiri

Cuma
namazı Mekke döneminin sonlarında farz kılınmıştı. Fakat cemaatle kılınması
gereken bu ibâdeti Mekke’de ifa etme imkânı yoktu. Efendimiz (s.a.s.), ilk defa
Cuma namazı kıldırmasını, Medine’ye Kur’an muallimi olarak giden Mus‘ab b.
Umeyre bir mektupla bildirmiş, o da on kişilik bir cemaatle Cuma namazı
kılmıştı. Ayrıca Es‘ad b. Zürâre (r.a.)’ın da, ikinci Akabe bey‘atinde bulunan
on iki kişi ile Medine yakınlarında Cuma namazı kıldığı kaynaklarda yer
almaktadır. Bundan itibaren Cuma namazı Medine’de devam etmiştir. Resûlullah
(s.a.s.) ise ilk defa Cuma namazını Medine’ye hicret ettiği sırada Rânûnâ
denilen yerde kıldırmış ve orada meşhur Cuma hutbelerini okumuştur. (bk.
Beyhakî, *Delâil*, II, 524-525)
Dolayısıyla Cuma namazı bu âyetle ilk defa farz kılınmış değildir. Ancak
müslümanlar Cuma günü namaza çağırıldıklarında gevşek davranıyor ve
alışverişlerine devam ediyorlardı. Dolayısıyla Allah Teâlâ bu ayeti,
müslümanların ezan okunurken Cuma namazının ehemmiyetini kavramaları ve bunun farz
olduğunu idrak ederek namaza koşmaları için inzal etmiştir.



Cuma
gününün ve Cuma namazının faziletiyle ilgili Peygamberimiz (s.a.s.)’in şu
açıklamaları ne kadar dikkat çekicidir:



*“Üzerine
güneş doğan en hayırlı gün Cuma günüdür. Âdem o gün yaratıldı, o gün cennete
kondu, yine o gün cennetten çıkarıldı. Kıyamet de Cuma günü kopacaktır.”* (Müslim,
Cum‘a 17, 18)



*“Cuma
gününde öyle bir zaman vardır ki, şayet bir müslüman namaz kılarken o vakte
rastlar da Allah’tan bir şey isterse, Allah ona dilediğini mutlaka verir.”* Resûlullah
(s.a.s.) bu anın çok kısa olduğunu eliyle işaret ederek gösterdi. (Buhârî,
Cum‘a 17; Müslim, Cum‘a 13-15)



*“Bir
kimse Cuma günü cünüplükten temizleniyormuş gibi boy abdesti aldıktan sonra
erkenden Cuma namazına giderse bir deve kurban etmiş gibi sevap kazanır. İkinci
saatte giderse bir inek, üçüncü saatte giderse boynuzlu bir koç kurban etmiş
gibi sevap alır. Dördüncü saatte giderse bir tavuk, beşinci satte giderse bir
yumurta sadaka vermiş gibi sevap alır. İmam minbere çıkınca, melekler okunan
hutbeyi dinlemek üzere cemaatin arasına katılır.”* (Buhârî,
Cum‘a 4; Müslim, Cum‘a 10)



Âyet-i
kerîmelerde dikkat çekilen hususlar şunlardır:



Birincisi;
“Cuma günü namaza çağrılmak”tan maksat, hutbeden önce Cuma namazı için okunan
iç ezandır. Resûlullah (s.a.s.) zamanında Cuma günü sadece bir ezan okunurdu. O
da Cuma namazı ezanı idi. Hz. Ebubekir ve Hz. Ömer döneminde de böyle devam
etti. Fakat Hz. Osman zamanında cemaat iyice kalabalık hale gelince, Cuma
vaktinden önce halka vaktin girdiğini bildirmek üzere bir ezan daha okunması
kararlaştırıldı. O günden sonra böyle bir uygulama devam ede geldi.



İkincisi;
“zikrullah”tan maksat, Cuma hutbesi ve Cuma namazıdır. İkisi de farzdır. Burada
hutbeye zikrullah denmesi, hutbenin muhtevası hakkında bir fikir vermektedir.
Dolayısıyla hutbede zikrullah sayılacak dualar okunmalı, zikirler yapılmalı,
Allah’ı, O’nun rahmetini ve azabını hatırlatıcı şeyler söylenmelidir.
Zikrullaha münâfi şeyler söylenmemelidir. Bu esaslara bakıldığında zâlim
hükümdarları övmenin, onların isimlerini anmanın, onlara dua etmenin
“zikrullah” ile alakası bulunmadığı, aksine bunun “zikrüşşeytan” olduğu
anlaşılabilir.



Üçüncüsü;
“zikrullâha koşmak”, ilk akla geldiği şekilde ayaklar üzere koşarak namaza
gitmek değildir. Zira Resûlullah (s.a.s.) bu şekilde koşarak namaza gitmeyi
yasaklamıştır. Hadis-i şerifte şöyle buyrulur:



*“Namaz
için kâmet getirilecek olursa, ona koşarak gitmeyin. Ona vakar ve sükûnet ile
gidin.”*
(Müslim, Mesâcid 151)



Dolayısıyla
“koşmak”tan maksat, diğer işleri ve meşgaleleri bırakarak cumaya gitmek, kalp
ve niyetle yönelmek, onu ifa için abdest almak, elbiseleri giymek gibi
gerekenleri yapıp yola koyulmaktır.



Dördüncüsü;
“alışverişi bırakmak”: Bu ifade sadece alışverişi değil, tüm meşguliyetleri
bırakarak namaz için hazırlanmayı da içine alır. Burada “alışveriş” kelimesinin
zikredilmesi, Cuma günü ticaretin yoğun olması dolayısıyladır. Cuma günleri
civardaki yerleşim bölgelerinden Medine’ye gelen insanlar, yanlarında satmak
için mal getirirlerdi ve o gün herkes ihtiyaçlarını karşılayabilmek için
alışveriş yapardı. Bu sebeple ayetteki yasaklama sadece alışveriş ile sınırlı
olmayıp, tüm meşguliyetleri kapsamaktadır.



Beşincisi, namaz sonrası yeryüzüne yayılmak: Bu da
vücub değil ibâha mânası ifade eder. Tıpkı ihramlıyken avlanmak haramken, **“İhramdan
çıktığınız zaman isterseniz avlanabilirsiniz”** (Mâide 5/2) emri gereğince
avlanmanın serbest olması gibi. Namaz kılındıktan sonra insanlar serbesttirler.
İstedikleri yere dağılabilirler. Gerek ticaret, gerek ilim, gerek ziyaret,
gerek ibâdet yapabilir, gerekse istirahat edebilirler. Yoksa namaz insanı
hayattan koparan ve tembelliğe iten bir sebep olarak algılanmamalıdır. Diğer
taraftan, günlük hayatımızın her alanında da zikrullaha devam etmemiz tavsiye
edilmektedir. Çünkü Allah’ı zikir ve dindarlık sadece mâbede mahsus bir durum
değildir. Mâbet dışında da Allah’ı anmak, iş ve ticâret hayatında da O’nun
rızâsını gözetmek önemlidir. Zira kurtuluş ancak Allah’ı her an hatırda tutup,
o şuurla yaşanacak bir kulluk hayatı ile mümkün olabilecektir. Aksi takdirde
gelen âyette bahsedilen kınanmış duruma biz de düşebiliriz:

## Bağlantılar

- [Bu sayfanın HTML sürümü](https://www.kuranvemeali.com/cuma-suresi/10-ayeti-meali)
- [10. ayet meali](https://www.kuranvemeali.com/cuma-suresi/10-ayeti-meali.md)
- [9-10. ayet tefsiri](https://www.kuranvemeali.com/cuma-suresi/9-ayeti-tefsiri.md)
- [Önceki ayet (9)](https://www.kuranvemeali.com/cuma-suresi/9-ayeti-meali.md)
- [Sonraki ayet (11)](https://www.kuranvemeali.com/cuma-suresi/11-ayeti-meali.md)
- [Cum'a Sûresi](https://www.kuranvemeali.com/cuma-suresi.md)
- [Tüm sûreler](https://www.kuranvemeali.com/llms.txt)
