---
title: "Ahzâb Sûresi 6. Ayet Meali"
sure: "Ahzâb"
sure_no: 33
ayet_no: 6
url: https://www.kuranvemeali.com/ahzab-suresi/6-ayeti-meali
language: tr
source: Kuran ve Meali
---

# Ahzâb Sûresi 6. Ayet Meali

> Kur'an-ı Kerim, Ahzâb Sûresi (33. sûre), 6. ayet. Kaynak: [Kuran ve Meali](https://www.kuranvemeali.com/ahzab-suresi/6-ayeti-meali)

## Arapça

اَلنَّبِيُّ اَوْلٰى بِالْمُؤْمِن۪ينَ مِنْ اَنْفُسِهِمْ وَاَزْوَاجُهُٓ اُمَّهَاتُهُمْۜ وَاُو۬لُوا الْاَرْحَامِ بَعْضُهُمْ اَوْلٰى بِبَعْضٍ ف۪ي كِتَابِ اللّٰهِ مِنَ الْمُؤْمِن۪ينَ وَالْمُهَاجِر۪ينَ اِلَّٓا اَنْ تَفْعَلُٓوا اِلٰٓى اَوْلِيَٓائِكُمْ مَعْرُوفًاۜ كَانَ ذٰلِكَ فِي الْكِتَابِ مَسْطُورًا

## Okunuşu

Ennebiyyu evlâ bilmu/minîne min enfusihim(s) veezvâcuhu ummehâtuhum(k) veulû-l-erhâmi ba’duhum evlâ biba’din fî kitâbi(A)llâhi mine-lmu/minîne velmuhâcirîne illâ en tef’alû ilâ evliyâ-ikum ma’rûfâ(en)(c) kâneżâlike fî-lkitâbi mestûrâ(n)

## Mealler

- **Ömer Çelik Meali:** O Peygamber, mü’minlere kendi canlarından daha yakındır; onun hanımları da mü’minlerin anneleridir. Şu kadar ki, aralarında kan bağı bulunanlar, Allah’ın kitabına göre miras ve yardımlaşma hususunda birbirlerine diğer mü’minlerden ve muhâcirlerden daha yakın ve karşılıklı daha çok hak sahibidirler. Bununla birlikte, her zaman dostlarınıza iyilikte bulunabilir ve onlara vasiyetle mirasınızdan bir miktar mal ayırabilirsiniz. Bu hükümler, kitapta bu şekilde kaydedilmiştir.
- **Diyanet Vakfı Meali:** Peygamber, müminlere kendi canlarından daha yakındır. Eşleri, onların analarıdır. Akraba olanlar, Allah'ın Kitabına göre, (mirasçılık bakımından) birbirlerine diğer müminlerden ve muhacirlerden daha yakındırlar; ancak, dostlarınıza uygun bir vasiyet yapmanız müstesnadır. Bunlar Kitap'ta yazılı bulunmaktadır.
- **Diyanet İşleri (Eski) Meali:** Müminlerin, Peygamberi kendi nefislerinden çok sevmeleri gerekir; onun eşleri onların anneleridir; akraba olanlar, miras hususunda, Allah'ın Kitap'ında birbirlerine müminler ve muhacirlerden daha yakındırlar. Dostlarınıza yapacağınız uygun bir vasiyet bunun dışındadır. Bu Kitap'ta yazılı bulunmaktadır.
- **Diyanet İşleri (Yeni) Meali:** Peygamber, mü’minlere kendi canlarından daha önce gelir. Onun eşleri de mü’minlerin analarıdır. Aralarında akrabalık bağı olanlar, Allah’ın Kitab’ına göre, (miras konusunda) birbirleri için (diğer) mü’minlerden ve muhacirlerden daha önceliklidirler. Ancak dostlarınıza bir iyilik yapmanız başka. Bu (hüküm) Kitap’ta yazılıdır.
- **Elmalılı Hamdi Yazır Meali:** Peygamber, müminlere kendi nefislerinden önce gelir. O'nun hanımları da onların analarıdır. Akraba da Allah'ın kitabında birbirlerine, diğer müminlerden ve muhacirlerden daha yakındırlar. Ancak dostlarınıza bir maruf (uygun bir vasiyet) yapmanız müstesnâdır. Bu, kitapta yazılıdır.
- **Elmalılı Meali (Orjinal) Meali:** Peygamber, mü'minlere nefislerinden daha evlâdır, zevceleri de analarınızdır, ülülerham (akriba) da Allahın kitabında birbirlerine diğer mü'minlerden ve muhacirlerden daha evlâdırlar. Ancak dostlarınıza bir ma'ruf (bir vasıyyet) yapmanız müstesnâ, kitabda o yazılı bulunuyor
- **Hasan Basri Çantay Meali:** O peygamber, mü'minlere öz nefislerinden evlâdır. Zevceleri (mü'minlerin) analarıdır. Akrabaa da Allahın kitabında birbirine diğer mü'minlerden ve Muhacirlerden daha yakındırlar. Şu kadar ki dostlarınız için her hangi bir iyilikde bulunmanız müstesna. Bu, kitabda yazılıdır.
- **Hayrat Neşriyat Meali:** Peygamber, mü'minlere kendi nefislerinden daha evlâdır; zevceleri de onların analarıdır. Akrabâlar ise, Allah'ın Kitâbı'nda birbirlerine (mîras husûsunda, diğer)mü'minlerden ve Muhâcirlerden daha lâyıktırlar; ancak dostlarınıza bir iyilik (vasiyet)yapmanız müstesnâ. Bunlar kitabda yazılmıştır.
- **Ali Fikri Yavuz Meali:** Peygamber, müminlere (her hususta) nefislerinden evlâdır. Peygamberin zevceleri, müminlerin anneleri hükmündedir. Neseben yakın olanlar da, Allah'ın kitabında, birbirlerine (varis olmakta) diğer müminlerden, (din kardeşlerinden) ve muhacirlerden daha evlâdır. (Bu ayet-i kerime nazil olmadan önce birbirlerini kardeş edinen müminlerle hicrete çıkan müminler birbirlerine mirasçı oluyorlardı. Ayet-i kerimenin nüzulü ile bu muamele de son bulmuştur.) Ancak dostlarınıza bir vasiyyet yapabilirsiniz, bu Kitab'da yazılıdır.
- **Ömer Nasuhi Bilmen Meali:** Peygamber, mü'minlere kendi nefslerinden daha mukaddemdir. Ve onun refikaları da mü'minlerin valideleridir. Karabet sahipleri de Allah'ın kitabında birbirlerine diğer mü'minlerden ve muhacirlerden daha yakındır. Ancak dostlarınıza bir iyilik yapacak olmanız müstesna. Bu, kitapta yazılmış bulunmaktadır.
- **Ümit Şimşek Meali:** Peygamber mü'minlere kendi canlarından daha yakındır; onun eşleri de mü'minlerin anneleridir. Akrabalar ise, birbirlerine, diğer mü'minlerden ve muhacirlerden daha yakındırlar—ancak dostlarınıza bir iyilik yapacak olursanız müstesna. Bunlar, kitapta böylece yazılmış bulunmaktadır.
- **Yusuf Ali (English) Meali:** The Prophet is closer to the Believers than their own selves, and his wives are their mothers. Blood-relations among each other have closer personal ties, in the Decree of Allah. Than (the Brotherhood of) Believers and Muhajirs: nevertheless do ye what is just to your closest friends: such is the writing in the Decree (of Allah..

## Tefsir

### Ömer Çelik Tefsiri

Âyet-i
kerîmede üç mühim husus beyân edilir:



Birincisi;
Peygamberimiz (s.a.s.)’in mü’minlere kendi canlarından daha yakın olmasıdır.
Âyet-i kerîmenin bu kısmının iniş sebebi şöyledir:



Allah
Resûlü (s.a.s.), Tebük gazvesine çıkmak istediğinde müslümanlara lâzım gelen
hazırlığı yapıp bu sefere çıkmalarını emir buyurdu. İçlerinden bazıları:



“-
Annelerimiz ve babalarımızdan izin isteyelim” dediler.



Bunun
üzerine **“O Peygamber, mü’minlere kendi canlarından daha yakındır”** (Ahzâb
33/6) âyet-i kerîmesi nâzil oldu. (Âlûsî, *Rûhu’l-me‘ânî,* XXI, 151)



Bu
ifadede aynı zamanda şöyle bir işârî mâna hissedilmektedir:



“Allah
Resûlü (s.a.s.)’in sünnetini kendi arzu ve isteklerinizin önüne geçirin. Kendi
istediğiniz şeye değil, Resûlullah (s.a.s.)’in sünnetine uyun. Kendiliğinizden
hiçbir fikir ve düşünce karıştırmaksızın, Allah Resûlü (s.a.s.)’in işaret
buyurduğu yerde durun. Onun ne ilerisine geçmeye çalışın, ne de gerisinde
kalın. Sizi ona yaklaştıracak vesile ve sebepleri, kendinizin kıymet verdiği
şeylere ve size dostluk gösterisinde bulunan kimselere tercih edin.” (Kuşeyrî, *Letâifü’l-işârât,*
III, 32)



Çünkü
Rasûlüllâh (s.a.s.), bir kişinin değil bütün ümmetin babası mesâbesindedir.
Onlara kendi ailelerinden, hatta öz canlarından daha yakın, daha müşfik,
yumuşak ve merhametlidir. Belki ailesi, eşleri ve çocukları insana zarar
verebilir, onu yanıltıp hata ve günah işlemesine sebep olabilir ve onu
cehenneme sürükleyebilir. Yüce Rabbimiz bu hususta bizleri şöyle ikaz buyurur:



** “Ey iman edenler! Eşlerinizden ve
evlatlarınızdan size düşman olanlar çıkabilir; onlara karşı dikkatli olun!
Bununla beraber eğer affeder, hoş görür ve kusurlarını örterseniz bu sizin için
bir fazilettir. Hiç şüphesiz Allah da, çok bağışlayıcıdır, engin merhamet
sahibidir.” **(Teğâbün 64/14)



Yine
mü’minler, çoğu kere kendi nefislerinin kötülüğünden bile emin olamazlar. Zira
Rabbimiz:



** “Rabbimin merhamet edip koruduğu kimseler
dışında, nefis insana sürekli kötülüğü emreder.” **(Yûsuf 12/53)



Fakat
Peygamberimiz (s.a.s.)’in ümmetine olan muamelesi bambaşkadır: Onlara hep
iyilikleri emreder, zararlı şeyleri yasaklar. Onları sadece ebedi saadet ve
huzura istikâmetlendirecek davranışlarda bulunur.



Resûlullah
(s.a.s.) şöyle buyurmuştur:



*“Benim
ve sizin durumunuz, ateş yakıp da, ateşine cırcır böcekleri ve pervaneler
düşmeye başlayınca, onlara engel olmaya çalışan adamın durumuna benzer. Ben
sizi ateşten korumak için kuşaklarınızdan tutuyorum, siz ise benim elimden
kurtulmaya, ateşe girmeye çalışıyorsunuz.”* (Buhârî, Rikâk 26; Müslim, Fezâil
19)



Rasûlüllâh
(s.a.s.)’in bizi davet ettiği şeylerin hepsi, bize hayat veren ve içinde
kurtuluşumuzun olduğu şeylerdir. Âyet-i kerîmede şöyle buyrulur:



**“Ey
iman edenler! Allah ve Rasûlü sizi, size hayat verecek şeylere çağırdığı zaman
onlara uyun.” **(Enfâl 8/24)****



Bu bakımdan Allah Resûlü (s.a.s.)
Efendimiz’den, değil çok sevdiği ümmetine, hiç kimseye bir zarar gelmesi mümkün
değildir. Çünkü onun mübârek kalbi tüm mahlukata karşı nihayetsiz bir rahmet,
şefkat ve merhametle doludur. Onun rahmet ve bereketinden hayvanlar, bitkiler,
dağlar ve taşlar da nasibini almıştır.



Rasûlüllâh
(s.a.s.) şöyle buyurur:



*“Hiçbir
mümin yoktur ki, ben ona, dünyada ve âhirette insanların en yakını olmayayım.
İsterseniz «Peygamber müminlere kendi canlarında daha yakındır» âyetini
okuyunuz. Kim bir mal bırakırsa onu, vârisleri kimler ise alsınlar. Eğer geride
bir borç veya korunmaya muhtaç çoluk çocuk bırakırsa bana gelsin, ben onun
yakınıyım.” *(Buhârî, Tefsir 33; Müslim, Ferâiz 14-15)



*“Hayatım
kudret elinde olan Allah’a yemin ederim ki, ben bir kimseye kendinden,
servetinden ve çocuğundan daha sevgili olmadığım sürece o, gerçek mânada iman
etmiş olmaz.” *(Müslim, İman 69-70)



Durum
böyle olduğuna göre, Resûl-i Ekrem (s.a.s.)’in müminler tarafından
ailelerinden, çocuklarından, hatta kendi canlarından bile önde tutulmaya hakkı
vardır. Müminler, onu dünyadaki herkesten, her şeyden daha çok sevmeli; onun
hükmünü kendilerinkine tercih etmeli ve onun verdiği her emre boyun eğmelidir.
Zira onun emirlerine tereddütsüz, cân ü gönülden teslim olmayanlar kâmil mü’min
sayılmazlar. Âyet-i kerîmede şöyle buyrulur:



**“Hayır!
Hayır! Rabbine yemin olsun ki, onlar aralarında baş gösteren anlaşmazlıklarda
seni hakem yapmadıkça, sonra da verdiğin hükümlere, içlerinde hiçbir sıkıntı ve
itiraz duymadan tam bir teslimiyetle bağlanmadıkça gerçek mü’min olamazlar.” **(Nisâ 4/65)****



İkincisi;
Resûlüllâh (s.a.s.)’in hanımları ümmetin erkeklerinin anneleridir. Yani onlar,
hürmet ve saygıda müminlerin anneleri mesâbesindedir. Onlarla evlenmek haram,
kendilerine hürmet etmek farzdır. Bunun dışındaki hususlarda ise, öteki yabancı
kadınlar gibidirler. Meselâ, gerçek akrabaları dışında bütün müslümanlar onlara
namahremdir, yani onların yanında tesüttürlü bulunmalıdırlar. Hatta mü’min
erkekler onlardan bir şey isteyecekleri zaman perde arkasından istemeleri hükmü
konmuştur. (bk. Ahzâb 33/53) Onların kızları müminlerin gerçek kızkardeşleri
gibi değildir; böyle olsaydı hiçbir müslüman onlarla evlenemezdi. Onların kız
kardeşleri müminlerin teyzeleri, erkek kardeşleri de mü’minlerin dayıları gibi
değildir. Yine gerçek akrabası olmadığı sürece hiç kimse onlara vâris olamaz.



Üçüncüsü;
Resûlullah (s.a.s.) Medine’ye hicret ettiği zaman Ensar-ı kirâmla muhacirleri
kardeş yaptı. İslâm tarihinde bu hâdise “muâhât” olarak meşhur olmuştur. Bu
öyle bir kardeşliktir ki, beşeriyet tarihinde eşine rastlanması mümkün
değildir. Ensâr-ı kirâm, nesi var nesi yok her şeyini, malını, mülkünü
kardeşiyle paylaşmaktan nihayetsiz bir zevk alıyor, pek çok zaman kardeşini
kendine tercih ediyordu. Onların bu yüksek faziletlerini ve emsalsiz îsar
hâllerini methetmek üzere âyet-i kerîmeler nâzil oldu:



**“Muhâcirlerden
önce Medine’yi yurt edinmiş ve gönüllerine imanı yerleştirmiş bulunan Ensâr’ın
da bu ganimet mallarında hakları vardır. Onlar beldelerine göç eden muhacirleri
kendi canları gibi severler ve onlara fazladan verilen ganimetlerden ötürü
gönüllerinde en küçük bir kıskançlık ve burukluk duymazlar. Hatta onlar ihtiyaç
içinde kıvransalar bile, daha muhtaç durumda olan mümin kardeşlerini kendilerine
tercih ederler. Şunu bilin ki, kim nefsinin cimriliğinden ve mala
düşkünlüğünden kendini kurtarırsa, dünyada daâhirette de kurtuluşa erecek
olanlar, işte bunlardır.” **(Haşr 59/9)



Ensâr’ın
bu işar halini sergileyen şu misal ne kadar ibretlidir.



Allah Resûlü (s.a.s.), Beni Nadîr’den alınan
ganimetleri Muhâcirler’e taksim etmiş, Ensâr’dan da ihtiyâcı olan üç kişiden
başkasına vermemişti. Daha sonra Ensâr’a hitap ederek:



*“– Dilerseniz daha önce Muhâcirler’e
verdikleriniz onlarda kalır, siz de bu ganimetten pay alırsınız. Dilerseniz
verdiklerinizi geri talep eder, bu ganimetin tamamını onlara bırakırsınız”* buyurdu. Bunun üzerine Ensâr-ı kirâm şu muhteşem cevâbı verdiler:



“– Hem mallarımızdan ve evlerimizden onlara
hisse veririz, hem de ganimeti onlara bırakır, kendilerine ortak olmayız.” (Fahreddin er-Râzî, *Mefâtîhu’l-gayb,*
XXIX, 250; Kurtubî, *el-Câmi‘*, XVIII, 25)



Resûl-i Ekrem (s.a.s.), Ensar’ın bu
meziyetini şöyle medhetmiştir:



*“– Gördüğüm kadarıyla siz gazâya ve muhtaçlara yardıma çağrıldığınız zaman
çoğalıyor, akın akın geliyorsunuz; dünyalık bir şey verilmek üzere
çağrıldığınızda ise azalıyor, müstağnî davranıyorsunuz.”* (Ali el-Mütteki, *Kenzu’l-Ummâl,* XIV, 66)



İşte
Efendimiz (s.a.s.) tarafından Medine’de ensâr-muhâcir kardeşliği akdedildiği
zaman, onlar birbirlerine bu şekilde yardımcı oluyorlardı. Hatta öldüklerinde
birbirlerine vâris olabiliyorlardı. Hicretin 5. senesi bu âyet ininceye kadar
bu durum devam etti. Bu âyetle bu uygulama kaldırılarak, bundan böyle ancak
akraba olanların birbirlerine vâris olacakları hükme bağlandı.



Ancak
âyet-i kerîme akraba hâricindeki din kardeşlerimize iyiliğin yolunu açık
tutmaktadır. Buna göre mü’min, akraba dışındaki diğer dost ve arkadaşlarına,
malın üçte birini geçmemek şartıyla vasiyette bulunabilir, hediye verebilir ve
başka türlü iyilikler yapabilir. Eğer bir müslüman, malından kendisine miras
düşmeyen bir din kardeşine vasiyette bulunursa, öldüğünde bıraktığı terekeden
öncelikle bu vasiyeti ödenmeli, sonra mirasçılar paylarını almalıdır.



Âyet-i
kerîmede şöyle buyrulur:



** “Mirasla alakalı bütün bu taksimatlar, ölenin
yaptığı vasiyet yerine getirildikten ve varsa borcu ödendikten sonra
yapılacaktır.”** (Nisâ 4/11)



Bu
sebeple, bir mesele Allah’ın kitabında, Resûlullah (s.a.s.)’in sünnetinde nasıl
hükme bağlanmışsa o şekilde tatbik edilecektir.



Âyetin
bu tevcihi de, İslâm’ın iman kardeşliğine ve bu kardeşliği kuvvetlendirecek
vesilelere verdiği ehemmiyeti gösteren çok mühim bir kâidedir.



Âyetin
bu kısmına da şöyle bir işârî mâna verilir:



“İyilik,
ihsan ve güzel ahlâkınla öyle bir mü’min kardeşliği sergile ki, yabancılar sana
dost olsun, uzaktakiler yakın hâle gelsin. Akrabalarınla sıla-i rahmi ihmal
etme, bunu artırmaya çalış. Şunu unutma ki sıla-i rahim, evlerin yakınlığı veya
ziyaret yerlerinin beraberliği ile değil, kalplerin yakınlığı ile olur. Hoşa
giden ve gitmeyen her durumda kardeşinin yardımına koşmakla olur.” (Kuşeyrî, *Letâifü’l-işârât,*
III, 32)



Bir kısmı önceki âyetlerde haber verildiği üzere
Rabbimizin emirlerini tebliğ etmek, anlamak, anlatmak ve yerine getirmek çok
dikkat, ciddiyet, sabır ve sebat isteyen bir durumdur. Bu sebeple buyruluyor
ki:

## Bağlantılar

- [Bu sayfanın HTML sürümü](https://www.kuranvemeali.com/ahzab-suresi/6-ayeti-meali)
- [6. ayet meali](https://www.kuranvemeali.com/ahzab-suresi/6-ayeti-meali.md)
- [6. ayet tefsiri](https://www.kuranvemeali.com/ahzab-suresi/6-ayeti-tefsiri.md)
- [Önceki ayet (5)](https://www.kuranvemeali.com/ahzab-suresi/5-ayeti-meali.md)
- [Sonraki ayet (7)](https://www.kuranvemeali.com/ahzab-suresi/7-ayeti-meali.md)
- [Ahzâb Sûresi](https://www.kuranvemeali.com/ahzab-suresi.md)
- [Tüm sûreler](https://www.kuranvemeali.com/llms.txt)